Kielce
miasto na prawach powiatu · woj. świętokrzyskie · 178 837 mieszk. (▼ 4,6%/5 lat) · dane 2025
Władze i uchwały
Władze, podatki lokalne, uchwały rady i kontrole
Władze
Wyniki wyborów samorządowych 2024 · źródło: Państwowa Komisja Wyborcza
Rada gminy
25 mandatów
- KKW KOALICJA OBYWATELSKA10
- KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ10
- KWW MACIEJ BURSZTEIN PRZYJAZNE KIELCE4
- KKW LEWICA1
Jak głosowała gmina
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA PO .N IPL ZIELONI33,5%
- KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ32,6%
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE12,9%
- KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA9,3%
- KOMITET WYBORCZY KONFEDERACJA WOLNOŚĆ I NIEPODLEGŁOŚĆ6%
- KOMITET WYBORCZY BEZPARTYJNI SAMORZĄDOWCY3,9%
Podatek od nieruchomości – ile z dozwolonego pułapu
Płaci go każdy właściciel domu, mieszkania, działki i firmy, a wpływy zostają w gminie. Nalicza się od powierzchni: tyle złotych za rok za każdy metr kwadratowy – działki przy gruntach, powierzchni użytkowej przy budynkach. Wysokość stawek uchwala rada gminy, ale nie wyżej niż koniec toru: to górna granica z ustawy, ta sama dla wszystkich gmin w kraju. Stawki na 2025 rok.
Pełny tor znaczy „tyle, ile ustawa pozwala" – nie jest oceną gminy. Stawka poniżej granicy bywa ulgą dla mieszkańców, ale równie dobrze rezygnacją z dochodu gminy.
Stawka to nie kwota podatku; ta zależy od powierzchni. Mieszkanie o powierzchni użytkowej 60 m² przy stawce 1,19 zł to 71 zł podatku za cały rok. Pokazujemy stawkę podstawową z uchwały – rada może różnicować ją wewnątrz kategorii.
uchwała rady ↗ · górne granice: obwieszczenie Ministra Finansów ↗
Co kontrolowała NIK
Kontrole Najwyższej Izby Kontroli obejmujące tę gminę w latach 2024–2026 · źródło: nik.gov.pl
- Przygotowanie wybranych szkół z terenu województwa świętokrzyskiego do zagrożeń powstałych w wyniku konfliktu zbrojnego
Urząd Miasta w Kielcach · 27 mar 2026 · oświata i wychowanie
- Rozpoznanie i zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych roślin i zwierząt w przyrodzie
Urząd Miasta Kielce · 14 maj 2025 · środowisko
- Realizacja szkolenia strzeleckiego oraz nauki udzielania pierwszej pomocy w szkołach województwa świętokrzyskiego
Urząd Miasta Kielce · 21 lut 2025 · oświata i wychowanie
- Realizacja przez Urząd Miasta Kielce inwestycji w pasie drogowym projektowanej drogi ekspresowej S74 oraz wydawanie…
Urząd Miasta Kielce · 31 maj 2024 · budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa
- Gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa
Urząd Miasta Kielce · 24 kwi 2024 · Skarb Państwa
…i 6 więcej na nik.gov.pl
Liczba kontroli nie jest miarą gospodarności: NIK dobiera jednostki celowo, pod temat kontroli, więc większa gmina trafia do próby częściej. Kontrola bada wskazane zadanie, a nie całość działania gminy, i kończy się wnioskami – nie uchyla żadnej uchwały. To co innego niż nadzór nad uchwałami.
Co uchwaliła rada
214 aktów ogłoszonych w dzienniku urzędowym od 2024 roku · źródło: wojewódzki dziennik urzędowy
Budżet i finanse24,3%52 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2026 rokUchwała · 19 czerwca 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2026 rokUchwała · 13 maja 2026
- W sprawie zasad udzielania dotacji celowej w 2026 roku na zadania służące ochronie zasobów wodnych i zatrzymywaniu wód opadowych i roztopowych na terenie Miasta KielceUchwała · 16 kwietnia 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2026 rokUchwała · 16 kwietnia 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2026 rokUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie zasad i trybu przeprowadzania Kieleckiego Budżetu ObywatelskiegoUchwała · 20 marca 2026
- W sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2026 r.Uchwała · 22 stycznia 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2025 rokUchwała · 23 grudnia 2025
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2025 rokUchwała · 11 grudnia 2025
- Zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia budżetu Miasta Kielce na 2025 rokUchwała · 13 listopada 2025
- …i 42 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Oświata i opieka nad dziećmi13,1%28 aktóww tym 1 uchylonych lub uznanych za nieważne
- Zmieniająca uchwałę w sprawie Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniówUchwała · 19 czerwca 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie zasad przyznawania pomocy materialnej w ramach Międzynarodowego Programu Stypendialnego Miasta KielceUchwała · 19 czerwca 2026
- W sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Żłobek Samorządowy Leśne Skrzaty w Kielcach oraz nadania statutuUchwała · 13 maja 2026
- W sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Żłobek Samorządowy Małego Odkrywcy w Kielcach oraz nadania statutuUchwała · 13 maja 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1738/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego o nazwie Żłobek Samorządowy Nr 5 w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1743/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej pod nazwą Żłobek Samorządowy „Uśmiech Malucha” w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1740/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego o nazwie Żłobek Samorządowy Nr 13 w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1742/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego o nazwie Żłobek Samorządowy Nr 17 w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1741/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego o nazwie Żłobek Samorządowy Nr 15 w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę Nr XC/1739/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie likwidacji zakładu budżetowego o nazwie Żłobek Samorządowy Nr 12 w Kielcach i utworzeniu o tej nazwie jednostki budżetowej poprzez zmianę statutuUchwała · 20 marca 2026
- …i 18 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Pomoc społeczna i zdrowie6,1%13 aktów
- Zmieniająca Uchwałę Nr XXXVI/618/2026 Rady Miasta Kielce z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie określenia rodzajów zadań dotyczących rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych na ich realizację w 2026 rokuUchwała · 19 czerwca 2026
- W sprawie określenia rodzajów zadań dotyczących rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych na ich realizację w 2026 rokuUchwała · 20 marca 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie nadania Statutu Domowi Pomocy Społecznej im. Florentyny Malskiej w KielcachUchwała · 30 lipca 2025
- W sprawie wprowadzenia zmian w Statucie Domu Pomocy Społecznej im. Jana i Marysieńki Sobieskich w KielcachUchwała · 12 czerwca 2025
- W sprawie wprowadzenia zmian w Statucie Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w KielcachUchwała · 12 czerwca 2025
- W sprawie wprowadzenia zmian w Statucie Domu Pomocy Społecznej im. prof. A. Kępińskiego w KielcachUchwała · 12 czerwca 2025
- W sprawie wprowadzenia zmian w Statucie Domu Pomocy Społecznej im. św. Brata Alberta w KielcachUchwała · 12 czerwca 2025
- W sprawie nadania Statutu Domowi Pomocy Społecznej im. Florentyny Malskiej w KielcachUchwała · 12 czerwca 2025
- Zmieniająca uchwałę w sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniach wspomaganych i treningowych prowadzonych Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w KielcachUchwała · 23 stycznia 2025
- Zmieniająca uchwałę w sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniach wspomaganych i treningowych prowadzonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w KielcachUchwała · 11 grudnia 2024
- …i 3 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Podatki i opłaty4,2%9 aktów
- W sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomościUchwała · 3 września 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie zarządzenia poboru opłaty skarbowej w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów i terminów płatności dla inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkasoUchwała · 3 września 2024
- W sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości stanowiącego regionalną pomoc inwestycyjną na inwestycję początkową nowo wybudowanych budynków, których część powierzchni użytkowej stanowi powierzchnia biurowa o wysokim standardzieUchwała · 13 czerwca 2024
- W sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości stanowiącego regionalną pomoc inwestycyjną na inwestycję początkową nowo wybudowanych budynków oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie działalności produkcyjnejUchwała · 13 czerwca 2024
- W sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości stanowiącego regionalną pomoc inwestycyjną na inwestycję początkową w związku z utworzeniem nowych miejsc pracyUchwała · 13 czerwca 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomościUchwała · 12 kwietnia 2024
- W sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części, w których wykonano remont elewacjiUchwała · 12 kwietnia 2024
- W sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części, w których wykonano remont elewacjiUchwała · 20 lutego 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomościUchwała · 16 lutego 2024
Drogi i transport3,7%8 aktów
- W sprawie ustalenia przebiegu drogi gminnej w KielcachUchwała · 19 czerwca 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie pozbawienia ulicy Kamiennej kategorii drogi powiatowej oraz zaliczenie jej do kategorii dróg gminnych i ustalenia przebiegu tej drogiUchwała · 24 października 2025
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych odcinka ulicy Władysława Orkana oraz ustalenia jej przebieguUchwała · 25 września 2025
- W sprawie nadania nazwy Turystyczna ulicy w Kielcach oraz zaliczenia jej do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebieguUchwała · 25 września 2025
- W sprawie pozbawienia ulicy Kamiennej kategorii drogi powiatowej oraz zaliczenie jej do kategorii dróg gminnych i ustalenia przebiegu tej drogiUchwała · 25 września 2025
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ulicy Kamińskiego oraz ustalenia jej przebieguUchwała · 3 września 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłatUchwała · 3 września 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na drogach publicznych miasta Kielce, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz sposobu pobierania tych opłatUchwała · 22 marca 2024
Odpady i czystość1,9%4 aktów
- Zmieniająca uchwałę w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznejUchwała · 23 stycznia 2025
- Zmieniająca uchwałę w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, terminach i miejscu składania deklaracji oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznejUchwała · 11 grudnia 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie wyboru metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowymUchwała · 11 grudnia 2024
- Zmieniająca uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnychUchwała · 11 grudnia 2024
Pozostałe36,9%79 aktówobwieszczenia, wyroki sądów oraz akty, których tytuł nie mówi, czego dotyczą („w sprawie zmiany uchwały nr…") – tych nie przypisujemy zgadując
- Zmieniająca uchwałę w sprawie utworzenia Miejskiej Biblioteki Publicznej w KielcachUchwała · 19 czerwca 2026
- W sprawie zmiany przebiegu dróg gminnych w KielcachUchwała · 19 czerwca 2026
- W sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz inwestycji towarzyszącej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego o dwóch segmentach z lokalami usługowymi w parterze (w tym handel o powierzchni sprzedaży do 900 m2) z garażem podziemnym na części działki nr ewidencyjny 1812/3 obręb 0009 przy ul. Mielczarskiego w Kielcach wraz z realizacją inwestycji towarzyszącej: ogólnodostępnego, nieogrodzonego, urządzonego terenu wypoczynku i rekreacji lub sportu – Parku Leśnego zlokalizowanego na działkach nr ewidencyjny 1099/6 i 1099/15 obręb 0009 pomiędzy ul. Piekoszowską i Księcia Mieszka I w KielcachUchwała · 29 maja 2026
- W sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługową (w tym usługi handlu o powierzchni sprzedaży do 2000 m2) wraz z parkingami podziemnymi oraz murami oporowymi na działkach: 624/2, 2632/10, 2643/12, 629/7, 630/3, 631/1, 631/5, 632/3, 632/4, 633/4, 633/15 obręb 0007 w rejonie ul. Warszawskiej i Sikorskiego w Kielcach oraz inwestycji towarzyszącej polegającej na budowie ogólnodostępnego terenu rekreacji i wypoczynku na działkach 529/4 i 530/3 obręb 0007 w rejonie ul. Dywizjonu 303 i Warszawskiej w KielcachUchwała · 29 maja 2026
- W sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na parterze i garażem podziemnym na działkach nr ewid. 755, 756, 757, 758, 759 obręb 0015 przy ul. Krakowskiej w Kielcach oraz inwestycji towarzyszącej polegającej na zagospodarowaniu skweru im. Edmunda Niziurskiego na ogólnodostępny, nieogrodzony, urządzony teren wypoczynku i rekreacji na części działek nr ewid. 1/21 i 1/22 obręb 0023 przy ul. Pakosz w KielcachUchwała · 16 kwietnia 2026
- W sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu dla Matek z Małoletnimi Dziećmi i Kobiet w Ciąży w KielcachUchwała · 16 kwietnia 2026
- Zmieniająca uchwałę w sprawie nadania statutu Teatrowi Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach imienia Stefana KarskiegoUchwała · 16 kwietnia 2026
- W sprawie określenia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta Kielce na rok 2026"Uchwała · 20 marca 2026
- W sprawie nadania nazwy „Edwarda Kusztala” drodze wewnętrznej w KielcachUchwała · 20 marca 2026
- W sprawie nadania nazwy „Stanisława Saneckiego” drodze wewnętrznej w KielcachUchwała · 20 marca 2026
- …i 69 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Pozostałe tematy – 5 kategorii, 7 aktów
Planowanie przestrzenne0,9%2 aktów
- W sprawie zmiany nr 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu DĄBROWA II w KielcachUchwała · 25 września 2025
- W sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu „KIELCE POŁUDNIE – DYMINY: OBSZAR 1 – Ściegiennego, Łanowa, Skibowa” na obszarze miasta KielceUchwała · 12 kwietnia 2024
Grunty i nieruchomości0,9%2 aktów
- W sprawie zasad przeznaczania do sprzedaży nieruchomości gruntowych Gminy Kielce oddanych w użytkowanie wieczyste oraz szczegółowych wytycznych sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz ich użytkowników wieczystychUchwała · 26 września 2024
- Zmieniająca uchwałę nr XXXVI/654/2012 Rady Miasta Kielce z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie określenia szczególnych warunków korzystania z nieruchomości będących w trwałym zarządzie Kieleckiego Parku TechnologicznegoUchwała · 3 września 2024
Ustrój gminy0,5%1 akt
- W sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego Straży Miejskiej w KielcachUchwała · 20 marca 2025
Bezpieczeństwo i straż0,5%1 akt
Nadzór nad uchwałami rady
Nadzór nad prawem miejscowym – to co innego niż kontrola finansów gminy.
- Wojewoda4 aktówBada z urzędu każdą uchwałę rady i może stwierdzić jej nieważność w całości lub w części.
- Regionalna Izba Obrachunkowa6 aktówBada uchwały dotyczące finansów gminy – budżetu, podatków, opłat i zadłużenia.
Zobacz, czego dotyczyły – 4 z 10 aktów
- Uchwała – w sprawie stwierdzenia nieważności w części uchwały nr XVII/317/2025 Rady Miasta Kielce z dnia 13 marca 2025…22 kwi 2025
- Uchwała – w sprawie stwierdzenia nieważności w części uchwały nr XV/288/2025 Rady Miasta Kielce z dnia 13 lutego 2025…12 mar 2025
- Uchwała – w sprawie stwierdzenia nieważności w części uchwały nr X/213/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 5 grudnia 2024 r.…8 sty 2025
- Uchwała – w sprawie stwierdzenia nieważności w części uchwały nr X/212/2024 Rady Miasta Kielce z dnia 5 grudnia 2024 r.…8 sty 2025
…i 6 więcej w dzienniku urzędowym
Wojewoda bada z urzędu KAŻDĄ uchwałę, więc rada uchwalająca więcej ma statystycznie więcej okazji do zakwestionowania. Część rozstrzygnięć dotyczy spornej wykładni i bywa uchylana przez sąd. To zestawienie zdarzeń, nie ocena rady.
Liczba uchwał nie jest miarą pracowitości rady, a liczba uchylonych – jej nieudolności: gmina o większym majątku uchwala więcej z konieczności, a uchylenie to zwykle aktualizacja własnej wcześniejszej uchwały. Pełna treść każdego aktu jest u wydawcy, pod linkiem.
Władza i mieszkańcy
Pięć dróg, którymi mieszkaniec może wejść w rozmowę z gminą – i gdzie ta gmina stoi
Budżet obywatelski
46,5zł / mieszkańca
najmniejnajwięcej
270. z 311 gmin
W puli było 8,4 mln zł.
W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. Jego brak nie jest tu ostatnim miejscem, tylko nieobecnością.
Kto głosuje
13 473na 100 tys.
najmniej głosującychnajwięcej
211. z 304 gmin
Zgłoszono 99 projektów na 100 tys.
W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. To nie jest frekwencja wyborcza — tę znajdziesz w sekcji „Jak głosowała gmina" na karcie gminy.
Inicjatywa lokalna
33wniosków
Tryb, w którym mieszkańcy sami proponują zadanie i dokładają własną pracę. Zawartych umów: 7.
Pieniądze dla organizacji
98,3zł / mieszkańca
najmniejnajwięcej
2379. z 2477 gmin
Łącznie 17,9 mln zł dla stowarzyszeń i fundacji.
Zgromadzenia publiczne
99w roku
Wydanych zakazów: 0. GUS nie przelicza tego na mieszkańca, więc ta liczba nie ma pozycji w kraju.
Kobiety w radzie
36%
najmniejszy udziałnajwiększy
1425. z 2478 gmin
Rada liczy 25 osób. Liczba mandatów wynika z ustawy, nie z decyzji gminy.
Pozostałe fakty z tego rozdziału
Odpowiedzi „tak" i „nie" pochodzą z ankiety GUS o tym, czy dana procedura się odbyła. Nie mówią, ilu mieszkańców wzięło w niej udział ani czy ich uwagi zostały uwzględnione. Rocznik stoi przy każdej pozycji osobno — GUS publikuje te badania w różnym tempie.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)