Rydułtowy
gmina miejska · pow. wodzisławski · woj. śląskie · 19 756 mieszk. (▼ 4,9%/5 lat) · dane 2025
Władze i uchwały
Władze, podatki lokalne, uchwały rady i kontrole
Władze
Wyniki wyborów samorządowych 2024 · źródło: Państwowa Komisja Wyborcza
Rada gminy
15 mandatów
- KW STOWARZYSZENIE WSPÓLNOTA SAMORZĄDOWA8
- KWW SAMORZĄDNI RAZEM3
- KW ZDROWE RYDUŁTOWY2
- KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ1
- KWW NOWE RYDUŁTOWY1
Jak głosowała gmina
- KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ34,7%
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA26,2%
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE11,2%
- KOMITET WYBORCZY WYBORCÓW KONFEDERACJA I BEZPARTYJNI SAMORZĄDOWCY7,1%
- KOMITET WYBORCZY RUCH AUTONOMII ŚLĄSKA6,9%
- KOMITET WYBORCZY ŚLONZOKI RAZEM4%
- KOMITET WYBORCZY PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ38,7%
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY KOALICJA OBYWATELSKA PO .N IPL ZIELONI28,1%
- KOALICYJNY KOMITET WYBORCZY TRZECIA DROGA POLSKA 2050 SZYMONA HOŁOWNI - POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE12,9%
- KOMITET WYBORCZY KONFEDERACJA WOLNOŚĆ I NIEPODLEGŁOŚĆ8,3%
- KOMITET WYBORCZY NOWA LEWICA6,8%
- KOMITET WYBORCZY BEZPARTYJNI SAMORZĄDOWCY2,8%
Podatek od nieruchomości – ile z dozwolonego pułapu
Nie mamy uchwały Rydułtowy o stawkach podatku od nieruchomości. Stawki obowiązują do zmiany, a my czytamy akty ogłoszone od 2024 roku – gmina, która nie zmieniała ich wcześniej, nie ma u nas uchwały.
Co kontrolowała NIK
Kontrole Najwyższej Izby Kontroli obejmujące tę gminę w 2022 roku · źródło: nik.gov.pl
- Wdrażanie Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze"
Urząd Miasta Rydułtowy · 7 paź 2022 · środowisko
Liczba kontroli nie jest miarą gospodarności: NIK dobiera jednostki celowo, pod temat kontroli, więc większa gmina trafia do próby częściej. Kontrola bada wskazane zadanie, a nie całość działania gminy, i kończy się wnioskami – nie uchyla żadnej uchwały. To co innego niż nadzór nad uchwałami.
Co uchwaliła rada
102 aktów ogłoszonych w dzienniku urzędowym od 2024 roku · źródło: wojewódzki dziennik urzędowy
Budżet i finanse35,3%36 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie zmiany uchwały Nr 13.144.2019 z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie określenia zasad udzielania dotacji celowych ze środków budżetu miasta na dofinansowanie kosztów inwestycji z zakresu ochrony środowiskaUchwała · 26 czerwca 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 26 czerwca 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 27 maja 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 6 maja 2026
- W sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych związanych z realizacją Rydułtowskiego Budżetu Obywatelskiego 2027Uchwała · 6 maja 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 14 kwietnia 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 10 marca 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2025 rokUchwała · 5 stycznia 2026
- W sprawie budżetu Miasta Rydułtowy na 2026 rokUchwała · 5 stycznia 2026
- W sprawie zmian w budżecie Miasta Rydułtowy na 2025 rokUchwała · 28 listopada 2025
- …i 26 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Oświata i opieka nad dziećmi9,8%10 aktóww tym 4 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach, określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli szkół i placówek, określenia przypadków, w jakich można nauczycielom obniżyć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć oraz warunków i trybu tego obniżeniaUchwała · 26 czerwca 2026 · częściowo nieważny
- W sprawie zmiany uchwały nr XXIX/268/09 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 13 marca 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieliUchwała · 26 czerwca 2026
- W sprawie ustalenia sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto RydułtowyUchwała · 26 czerwca 2026
- W sprawie zmiany uchwały nr 21.213.2016 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach, określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli szkół i placówek, określenia przypadków, w jakich można nauczycielom obniżyć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć oraz warunków i trybu tego obniżeniaUchwała · 6 maja 2026 · uchylony
- W sprawie zmiany uchwały nr XXIX/268/09 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 13 marca 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieliUchwała · 6 maja 2026 · nieważny
- W sprawie zmiany uchwały nr XXIX/268/09 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 13 marca 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycieliUchwała · 27 maja 2025
- W sprawie zmiany uchwały nr 21.213.2016 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach, określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli szkół i placówek, określenia przypadków, w jakich można nauczycielom obniżyć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć oraz warunków i trybu tego obniżeniaUchwała · 27 maja 2025 · uchylony
- W sprawie zmiany uchwały nr 44.414.2018 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 21 czerwca 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli w Rydułtowach oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystaniaUchwała · 27 marca 2025
- W sprawie zmiany uchwały nr 25.171.2012 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w Miejskim Żłobku w Rydułtowach, wysokości dodatkowej opłaty za wydłużony, na wniosek rodzica/opiekuna prawnego dziecka, wymiar opieki nad dzieckiem w żłobku, maksymalnej opłaty za wyżywienie oraz określenia częściowego zwolnienia od ponoszenia opłatUchwała · 31 października 2024
- W sprawie zmiany uchwały nr 10.114.2019 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto RydułtowyUchwała · 24 lipca 2024
Drogi i transport7,8%8 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ul. Młyńskiej oraz ustalenia jej przebieguUchwała · 14 kwietnia 2026 · nieważny
- W sprawie nadania nazwy ulicy MłyńskiejUchwała · 28 listopada 2025
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ul. Frontowej oraz ustalenia jej przebieguUchwała · 9 września 2024
- W sprawie zmiany uchwały nr XXV/224/2000 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 28 grudnia 2000 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnychUchwała · 27 czerwca 2024 · nieważny
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ul. Kolejowej oraz ustalenia jej przebieguUchwała · 27 czerwca 2024
- W sprawie nadania nazwy ulicy FrontowejUchwała · 5 czerwca 2024
- W sprawie nadania nazwy ulicy KolejowejUchwała · 5 czerwca 2024
- W sprawie zmiany uchwały Nr 27.188.2012 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 18 października 2012 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Miasto Rydułtowy oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektówUchwała · 24 stycznia 2024
Podatki i opłaty6,9%7 aktóww tym 3 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2026 rokUchwała · 31 października 2025
- W sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2026 rok oraz zwolnień od podatku od nieruchomościUchwała · 31 października 2025
- W sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2025 rok oraz zwolnień od podatku od nieruchomościUchwała · 26 listopada 2024 · akt wygasł
- W sprawie wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2025 rokUchwała · 31 października 2024 · akt wygasł
- W sprawie uchylenia uchwały nr 12.133.2019 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 24 października 2019 r. w sprawie wysokości stawki podatku od nieruchomości stosowanej dla budynków mieszkalnych lub ich części w zabudowie innej niż wielorodzinna, a w których zastosowano wyłącznie ekologiczne źródła ciepłaUchwała · 9 września 2024
- W sprawie uchylenia uchwały Nr 51.470.2022 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie wysokości stawki podatku od nieruchomości od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczejUchwała · 9 września 2024
- W sprawie zmiany uchwały Nr 51.470.2022 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie wysokości stawki podatku od nieruchomości od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczejUchwała · 28 lutego 2024 · akt wygasł
Odpady i czystość4,9%5 aktóww tym 1 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie zmiany uchwały nr 17.190.2020 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi położonych na terenie Miasta Rydułtowy, kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowymUchwała · 28 listopada 2025
- W sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których zamieszkują mieszkańcy, położonych na terenie Miasta RydułtowyUchwała · 28 listopada 2025
- W sprawie zmiany uchwały w sprawie określenia rodzajów dodatkowych usług świadczonych przez Miasto Rydułtowy w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, sposobu ich świadczenia oraz wysokości cen za te usługiUchwała · 27 marca 2025
- W sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których zamieszkują mieszkańcy, położonych na terenie Miasta RydułtowyUchwała · 26 listopada 2024 · akt wygasł
- W sprawie zmiany uchwały w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymiUchwała · 27 marca 2024
Bezpieczeństwo i straż2,9%3 aktóww tym 2 uchylonych lub uznanych za nieważne
- W sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych oraz dla kandydatów na strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnychUchwała · 27 maja 2025
- W sprawie zmiany uchwały Nr 66.618.2024 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 18 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych uczestniczących w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniuUchwała · 5 czerwca 2024 · akt wygasł
- W sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla członków ochotniczych straży pożarnych uczestniczących w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniuUchwała · 24 stycznia 2024 · akt wygasł
Pozostałe13,7%14 aktówobwieszczenia, wyroki sądów oraz akty, których tytuł nie mówi, czego dotyczą („w sprawie zmiany uchwały nr…") – tych nie przypisujemy zgadując
- W sprawie uchwalenia planu ogólnego dla miasta RydułtowyUchwała · 6 maja 2026
- W sprawie ustalenia przebiegu ulicy Skalnej w RydułtowachUchwała · 10 marca 2026 · nieważny
- W sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Rydułtowy w 2026 rokuUchwała · 5 stycznia 2026
- W sprawie określenia zasad i trybu nadawania tytułu „Honorowy Obywatel Miasta Rydułtowy”Uchwała · 5 stycznia 2026
- W sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnychUchwała · 28 listopada 2025
- W sprawie ustanowienia pomnika przyrody na terenie Miasta RydułtowyUchwała · 9 września 2025
- W sprawie zmiany uchwały Nr 32.319.2021 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przyjęcia „Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Rydułtowy”Uchwała · 9 września 2025
- W sprawie nadania statutu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w RydułtowachUchwała · 6 maja 2025
- W sprawie regulacji wysokości diet oraz zwrotu poniesionych kosztów podróży służbowych przysługujących radnym Rady Miasta RydułtowyUchwała · 6 maja 2025
- W sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta Rydułtowy w 2025 rokuUchwała · 24 grudnia 2024 · uchylony
- …i 4 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Pozostałe tematy – 4 kategorie, 7 aktów
Planowanie przestrzenne2%2 aktów
- W sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rydułtowy, dla obszaru oznaczonego symbolem MP/20Uchwała · 6 maja 2026
- W sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Rydułtowy, dla obszaru oznaczonego symbolem MP/20Uchwała · 9 maja 2025
Ustrój gminy2%2 aktów
- W sprawie zmiany uchwały Nr 26.253.2017 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie przyjęcia Statutu Miasta RydułtowyUchwała · 6 maja 2025
- W sprawie zmiany uchwały Nr 26.253.2017 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie przyjęcia Statutu Miasta RydułtowyUchwała · 10 maja 2024
Pomoc społeczna i zdrowie2%2 aktów
- W sprawie szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w mieszkaniach treningowych lub wspomaganychUchwała · 28 stycznia 2025
- W sprawie zmiany uchwały nr 44.419.2022 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również trybu ich pobieraniaUchwała · 26 listopada 2024
Grunty i nieruchomości1%1 akt
Uchwały uznane za nieważneprzez nadzór wojewody lub sąd
- W sprawie zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych nauczycielom zajmującym stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach, określenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli szkół i placówek, określenia przypadków, w jakich można nauczycielom obniżyć tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć oraz warunków i trybu tego obniżeniaczęściowo nieważny · 26 czerwca 2026
- W sprawie zmiany uchwały nr XXIX/268/09 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 13 marca 2009 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego, szczegółowy sposób obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania nagród ze specjalnego funduszu nagród dla nauczycielinieważny · 6 maja 2026
- W sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych ul. Młyńskiej oraz ustalenia jej przebiegunieważny · 14 kwietnia 2026
…i 4 więcej – pełna lista w dzienniku urzędowym
Nadzór nad uchwałami rady
Nadzór nad prawem miejscowym – to co innego niż kontrola finansów gminy.
- Wojewoda9 aktówBada z urzędu każdą uchwałę rady i może stwierdzić jej nieważność w całości lub w części.
- Sąd administracyjny1 aktRozpoznaje skargi na uchwały i na rozstrzygnięcia nadzorcze; może je uchylić.
Zobacz, czego dotyczyły – 4 z 10 aktów
- Rozstrzygnięcie nadzorcze – stwierdzające nieważność części uchwały Nr 28.237.2026 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 18 czerwca 2026 r. w…28 lip 2026
- Rozstrzygnięcie nadzorcze – stwierdzające nieważność całości uchwały Nr 26.215.2026 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 23 kwietnia 2026 r. w…19 cze 2026
- Rozstrzygnięcie nadzorcze – stwierdzające nieważność całości uchwały Nr 25.205.2026 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 26 marca 2026 r. w…12 maj 2026
- Rozstrzygnięcie nadzorcze – stwierdzające nieważność całości uchwały Nr 24.201.2026 Rady Miasta Rydułtowy z dnia 26 lutego 2026 r. w…10 kwi 2026
…i 6 więcej w dzienniku urzędowym
Wojewoda bada z urzędu KAŻDĄ uchwałę, więc rada uchwalająca więcej ma statystycznie więcej okazji do zakwestionowania. Część rozstrzygnięć dotyczy spornej wykładni i bywa uchylana przez sąd. To zestawienie zdarzeń, nie ocena rady.
Liczba uchwał nie jest miarą pracowitości rady, a liczba uchylonych – jej nieudolności: gmina o większym majątku uchwala więcej z konieczności, a uchylenie to zwykle aktualizacja własnej wcześniejszej uchwały. Pełna treść każdego aktu jest u wydawcy, pod linkiem.
Władza i mieszkańcy
Pięć dróg, którymi mieszkaniec może wejść w rozmowę z gminą – i gdzie ta gmina stoi
Budżet obywatelski
2,5zł / mieszkańca
najmniejnajwięcej
2. z 311 gmin
W puli było 50 tys. zł.
W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. Jego brak nie jest tu ostatnim miejscem, tylko nieobecnością.
Kto głosuje
5630na 100 tys.
najmniej głosującychnajwięcej
77. z 304 gmin
Zgłoszono 25 projektów na 100 tys.
W rankingu są tylko gminy, które budżet obywatelski prowadzą. To nie jest frekwencja wyborcza — tę znajdziesz w sekcji „Jak głosowała gmina" na karcie gminy.
Inicjatywa lokalna
Nikt nie złożył wniosku
Tryb, w którym mieszkańcy sami proponują zadanie i dokładają własną pracę. Nie wpłynął ani jeden wniosek.
Pieniądze dla organizacji
19zł / mieszkańca
najmniejnajwięcej
1412. z 2477 gmin
Łącznie 384 tys. zł dla stowarzyszeń i fundacji.
Zgromadzenia publiczne
1w roku
Wydanych zakazów: 0. GUS nie przelicza tego na mieszkańca, więc ta liczba nie ma pozycji w kraju.
Kobiety w radzie
33,3%
najmniejszy udziałnajwiększy
971. z 2478 gmin
Rada liczy 15 osób. Liczba mandatów wynika z ustawy, nie z decyzji gminy.
Pozostałe fakty z tego rozdziału
Odpowiedzi „tak" i „nie" pochodzą z ankiety GUS o tym, czy dana procedura się odbyła. Nie mówią, ilu mieszkańców wzięło w niej udział ani czy ich uwagi zostały uwzględnione. Rocznik stoi przy każdej pozycji osobno — GUS publikuje te badania w różnym tempie.
Fakty bez opinii – interpretacja należy do Ciebie. Skąd pochodzą dane? → Ta karta maszynowo: JSON ↗ (otwarte dane)