Przejdź do treści
z-dykty.pl

Ińsko

gmina miejsko-wiejska · pow. stargardzki · woj. zachodniopomorskie · przepływ kapitału · dane 2025

Bilans roku

Ile wpłynęło, ile wypłynęło i czym domknięto różnicę

Wpływa (dochody ogółem)41 mln zł
Wypływa (wydatki ogółem)42,4 mln zł
Deficyt roczny−1,4 mln złWynik budżetu (Rb-NDS)−1,4 mln zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

dochody: bieżące 24,8 mln zł · majątkowe (m.in. sprzedaż, dotacje inwestycyjne) 16,2 mln zł

wydatki: bieżące (pensje, utrzymanie) 23,6 mln zł · majątkowe (inwestycje) 18,8 mln zł

Nadwyżka operacyjna (dochody bieżące − wydatki bieżące): +1,3 mln zł (+424 zł/mieszk.) Nadwyżka operacyjna (Rb-NDS)+1,3 mln zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Dane 2025. Wynik to różnica dochodów i wydatków w danym roku – nie mówi o łącznym zadłużeniu. Fakty bez oceny.

Wynik budżetu – krok po kroku

Wynik budżetu i finansowanie (Rb-NDS)−1,4 mln zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗
Wynik budżetu gminy krok po kroku (2025)Dochody: +41 mln zł+41 mlnDochodyWydatki: −42,4 mln zł−42,4 mlnWydatkiWynik: −1,4 mln zł−1,4 mlnWynikKredyty i wolne środki: +12,7 mln zł+12,7 mlnKredyty iwolne środkiSpłaty długu: −1,4 mln zł−1,4 mlnSpłaty długuSaldo: +9,9 mln zł+9,9 mlnSaldo

Dane 2025 (Rb-NDS), kwoty w zł. „Wynik" = dochody − wydatki; kredyty i wolne środki oraz spłaty rat domykają saldo roku. Fakty bez oceny.

Jak sfinansowano wynik

Przychody i rozchody (Rb-NDS)12 694 175 zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Wydatki przewyższyły dochody o 1,4 mln zł. Różnicę i spłaty roku 2025 domknęły poniższe przepływy.

Skąd pieniądze (przychody)

12 694 175 zł

  • Kredyty, pożyczki i obligacje7,7 mln zł
  • Wolne środki i nadwyżka z lat ubiegłych5 mln zł

Spłaty w tym roku

Rozchody – spłaty rat i wykup papierów (Rb-NDS)1 394 301 zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

1 394 301 zł

  • Spłaty rat i wykup papierów wartościowych1,4 mln zł

Dane 2025 (Rb-NDS). „Przychody" to nie dochód – to kredyty, obligacje i wolne środki, które trzeba spłacić; „rozchody" to spłaty rat i wykup papierów. Fakty bez oceny.

Wynik operacyjny

Nadwyżka operacyjna (Rb-NDS, poz. C1)+1,3 mln zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

+1,3 mln zł

nadwyżka operacyjna za 2025 r.

Dochody bieżące 24,8 mln zł wobec wydatków bieżących 23,6 mln zł. Różnica to 5,0% dochodów bieżących.

Plan na 2025 r.: dochody bieżące 25,9 mln zł, wydatki bieżące 25,8 mln zł plan nie zakładał deficytu bieżącego. Art. 242 ust. 1 ustawy o finansach publicznych zakazuje uchwalania budżetu, w którym wydatki bieżące przewyższają dochody bieżące.

Nadwyżka operacyjna to pozycja C1 sprawozdania Rb-NDS (2025) – liczy ją Ministerstwo Finansów. Ujemny wynik nie musi oznaczać naruszenia art. 242: ust. 2 pozwala pokryć wykonane wydatki bieżące nadwyżką z lat ubiegłych i wolnymi środkami, których ta sekcja nie uwzględnia.

Kondycja finansowa (art. 243)

Obciążenie spłatami długu (art. 243 ufp)5,7%(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗
obciążenie gminy 5,7%limit ustawowy 6,2%0%15%

Spłaty długu z odsetkami pochłaniają 5,7% dochodów bieżących gminy zapas do limitu: 0,5% p.p. (obciążenie ≤ limit)

nadwyżka operacyjna / dochody bieżące: 5,1%zadłużenie / dochody: 1,2%samofinansowanie inwestycji: 92,6%

Dane 2025. Szacunek wg metodyki art. 243 ustawy o finansach publicznych – liczony z wykonania budżetu, bez ustawowych wyłączeń (m.in. projektów UE). Wartość orientacyjna, nie oficjalny wskaźnik RIO; pełna lista uproszczeń.

Na co idą pieniądze

Struktura wydatków, wykonanie planu i przepływ do ostatniej złotówki

Na co idzie budżet – do ostatniej złotówki

Budżet 2025 w pełnej klasyfikacji (Rb-27S/Rb-28S)42,4 mln zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Pełna klasyfikacja budżetowa ze sprawozdań MF za 2025 – kliknij dział, żeby zobaczyć rozdziały i paragrafy.

Kafel = udział w wydatkach 2025. Kliknij, żeby zejść głębiej; cienki pasek u dołu kafla = wykonanie planu. Małe pozycje znajdziesz w kaflu „Pozostałe" albo na pełnej liście powyżej.

Wykonanie planu

Wykonanie planu wydatków (Rb-NDS)85,5%(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Rada gminy uchwala plan, a rok później sprawozdanie pokazuje, ile z niego wyszło z konta. Poniżej jedno i drugie za 2025 r.

Wydatki ogółem85,5% planu

42,4 mln zł z 49,6 mln zł planu

Wydatki bieżące91,5% planu

23,6 mln zł z 25,8 mln zł planu

Inwestycje (wydatki majątkowe)79,1% planu

18,8 mln zł z 23,8 mln zł planu

Dochody ogółem88,4% planu

41 mln zł z 46,4 mln zł planu

Plan po zmianach uchwalonych w trakcie roku (Rb-NDS, 2025). Wykonanie poniżej 100% może wynikać z oszczędności albo z zadania, które nie doszło do skutku – sprawozdanie nie rozstrzyga, które.

Wydatki przez lata

Struktura budżetu rok po roku – wysokość słupka to wydatki ogółem (BDL).

Oświata 2015: 3 937 398 złPomoc społ. 2015: 2 400 302 złRodzina 2015: 0 złAdministracja 2015: 1 801 675 złKomunalna 2015: 1 460 324 złTransport 2015: 100 214 złPozostałe 2015: 1 575 606 zł11,3 mln2015Oświata 2016: 4 270 087 złPomoc społ. 2016: 4 047 389 złRodzina 2016: 0 złAdministracja 2016: 1 630 881 złKomunalna 2016: 1 114 529 złTransport 2016: 76 724 złPozostałe 2016: 1 135 381 zł12,3 mln2016Oświata 2017: 4 255 539 złPomoc społ. 2017: 1 075 870 złRodzina 2017: 3 607 172 złAdministracja 2017: 1 717 539 złKomunalna 2017: 1 199 211 złTransport 2017: 108 462 złPozostałe 2017: 1 165 905 zł13,1 mln2017Oświata 2018: 4 832 821 złPomoc społ. 2018: 1 018 719 złRodzina 2018: 3 347 375 złAdministracja 2018: 1 911 164 złKomunalna 2018: 1 292 094 złTransport 2018: 152 228 złPozostałe 2018: 1 569 963 zł14,1 mln2018Oświata 2019: 4 659 622 złPomoc społ. 2019: 1 072 177 złRodzina 2019: 3 816 052 złAdministracja 2019: 1 995 082 złKomunalna 2019: 1 517 263 złTransport 2019: 274 853 złPozostałe 2019: 1 869 310 zł15,2 mln2019Oświata 2020: 4 598 787 złPomoc społ. 2020: 1 364 744 złRodzina 2020: 4 591 659 złAdministracja 2020: 2 216 342 złKomunalna 2020: 2 117 799 złTransport 2020: 447 869 złPozostałe 2020: 1 701 298 zł17 mln2020Oświata 2021: 4 872 148 złPomoc społ. 2021: 1 525 707 złRodzina 2021: 4 652 865 złAdministracja 2021: 2 324 583 złKomunalna 2021: 2 494 249 złTransport 2021: 383 708 złPozostałe 2021: 1 853 681 zł18,1 mln2021Oświata 2022: 5 302 343 złPomoc społ. 2022: 3 667 903 złRodzina 2022: 3 377 116 złAdministracja 2022: 2 754 191 złKomunalna 2022: 3 025 679 złTransport 2022: 4 224 838 złPozostałe 2022: 3 578 577 zł25,9 mln2022Oświata 2023: 5 895 281 złPomoc społ. 2023: 1 727 412 złRodzina 2023: 2 588 878 złAdministracja 2023: 3 073 073 złKomunalna 2023: 4 361 439 złTransport 2023: 949 584 złPozostałe 2023: 7 535 005 zł26,1 mln2023Oświata 2024: 7 397 720 złPomoc społ. 2024: 2 101 756 złRodzina 2024: 3 532 201 złAdministracja 2024: 3 492 289 złKomunalna 2024: 4 315 110 złTransport 2024: 2 873 362 złPozostałe 2024: 5 461 354 zł29,2 mln2024Oświata 2025: 8 083 426 złPomoc społ. 2025: 2 182 746 złRodzina 2025: 3 198 840 złAdministracja 2025: 3 948 246 złKomunalna 2025: 6 675 488 złTransport 2025: 14 861 838 złPozostałe 2025: 3 445 678 zł42,4 mln2025
OświataPomoc społ.RodzinaAdministracjaKomunalnaTransportPozostałe· kwoty nad słupkami w zł (zaokrąglone)

Skąd i dokąd

Przepływy budżetu – sprawozdania MF41 001 961 zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗
Przepływ kapitału gminy – źródła i finansowanie → budżet → wydatki i spłatyUdziały w PIT i CITPozostałe dochody wła…Subwencja ogólnaDotacje (rządowe i ce…Pozostałe dochody (m.…Kredyty i obligacjeWolne środki z lat ub…Budżet gminyTransport i łącznośćOświata i wychowanieGospodarka komunalna …Administracja publicz…RodzinaPomoc społecznaKultura i ochrona dzi…Kultura fizycznaPozostałe działy (13)Spłata rat i wykup ob…

Źródła wpływów

  • Udziały w PIT i CIT7 816 445 zł
  • Pozostałe dochody własne13 646 251 zł
  • Subwencja ogólna3 411 326 zł
  • Dotacje (rządowe i celowe)5 782 366 zł
  • Pozostałe dochody (m.in. UE)10 345 575 zł

Finansowanie (to nie dochód)

  • Kredyty i obligacje7 680 213 zł
  • Wolne środki z lat ubiegłych5 013 962 zł

Wydatki wg działów

Zobacz pełny podział →

Rozchody

  • Spłata rat i wykup obligacji1 394 301 zł

Kiedy w kadencji gmina inwestowała

Rozkład wydatków majątkowych na fazy cyklu wyborczego, obok dochodów majątkowych

Faza kadencjiWydatki majątkowekreska = równy podział (20,0%)Dochody majątkoweUdział wydatków
trzy lata przed wyboramiwydatki1,2 mln zł1,1 mln złdochody 1,1 mln zł · udział 2,9%
dwa lata przed wyboramiwydatki5,9 mln zł5,3 mln złdochody 5,3 mln zł · udział 14,5%
rok przed wyboramiwydatki7,3 mln zł5,2 mln złdochody 5,2 mln zł · udział 17,9%
rok wyborówwydatki7,3 mln zł8,2 mln złdochody 8,2 mln zł · udział 18,0%
rok po wyborachwydatki18,8 mln zł16,2 mln złdochody 16,2 mln zł · udział 46,6%
Razemwydatki40,4 mln zł36 mln złdochody 36 mln zł · 100%
Najwięcej wydatków majątkowych przypadło na fazę „rok po wyborach”. Policzone z 5 roczników sprawozdań Rb-NDS za lata 20212025.
jak to liczymy
Czego ten rozkład nie dowodziW danych stoi jeden pełny cykl wyborczy, więc rozkład jest obserwacją tej jednej kadencji, a nie prawidłowością – oś faz pokrywa się tu z osią lat i nie da się z niej oddzielić koniunktury ani kalendarza programów rządowych. Dochody majątkowe stoją w sąsiedniej kolumnie właśnie po to: gdy obie strony mają ten sam kształt, rytm opisuje napływ pieniądza z zewnątrz, a nie decyzję gminy. Fazy liczone są względem wyborów samorządowych, a rok wyborów należy do dwóch władz naraz, więc stoi osobno.

Dług i należności

Co gmina jest winna i co inni są winni gminie

Dług i należności

Zobowiązania gminy (Rb-Z) obok tego, co inni są winni gminie (Rb-N).

Gmina jest winna500 000 złZobowiązania (Rb-Z)500 000 zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗Winni gminie3 242 815 złNależności (Rb-N)3 242 815 zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Pozycja netto (należności − zobowiązania): +2,7 mln zł (+929 zł/mieszk.). Fakt księgowy – nie mówi o ściągalności należności.

Skład długu

Zobowiązania wg tytułów dłużnych (Rb-Z)500 tys. zł(2025)Ministerstwo Finansów (dane.gov.pl)Otwórz stronę źródła ↗

Z 500 tys. zł zobowiązań gminy na koniec 2025 r. przypada:

Kredyty i pożyczki500 tys. zł

zaciągnięte w bankach i funduszach · 100,0% długu

Papiery wartościowe0 zł

obligacje komunalne · 0,0% długu

Przyjęte depozyty0 zł

środki powierzone gminie · 0,0% długu

Zobowiązania wymagalne0 zł

po terminie płatności · 0,0% długu

Koszt obsługi długu w 2025 r.: 19 tys. zł odsetek. Na każde 100 zł dochodów gmina zapłaciła 0 odsetek.

Tytuły dłużne ze sprawozdania Rb-Z, odsetki z działu 757 Rb-28S (2025). Odsetki to sam koszt utrzymania długu – spłata rat kapitału jest rozchodem i widać ją wyżej, w sekcji finansowania.

Odbiorcy widziani przez kilka rejestrów

Ci sami odbiorcy biorą pieniądze więcej niż jednym kanałem – to inna lista niż najwięksi odbiorcy

Odbiorcaumowy gminyzamówienia publiczneRazem
MS GASTRO 23 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ2 pozycji z 2026 r.307 tys. zł332 tys. złrazem639 tys. złumowy gminy 307 tys. zł · zamówienia publiczne 332 tys. zł
Obecność w kilku rejestrach jest faktem o przepływie, nie oceną; powierzanie zadań własnej spółce jest normalnym modelem organizacyjnym.
skąd te liczby
Co wchodzi do tego zestawieniaZestawienie łączy pięć rejestrów: umowy gminy, wyniki zamówień publicznych, kontrakty NFZ, dotacje unijne oraz ulgi i umorzenia podatkowe zgłoszone przez gminę do UOKiK jako pomoc publiczna (kwotą jest ekwiwalent dotacji brutto). Kontrakty NFZ płaci Fundusz, nie gmina – wchodzą, bo pytanie brzmi, ile podmiot bierze z publicznego pieniądza, a nie ile płaci gmina. Kwota zamówienia wygranego przez konsorcjum jest dzielona po równo między wykonawców, bo rejestr nie podaje podziału – to nasze przybliżenie, oznaczone liczbą wykonawców przy pozycji. Tory mają wspólną skalę, więc ich długość porównuje odbiorców między sobą, a nie podział jednego odbiorcy na kanały; podział jest w kolumnach obok. To NIE jest lista największych odbiorców gminy – tamta odpowiada na inne pytanie i daje inną sumę.

Do kogo płyną pieniądze

Kontrahenci, spółki i powiązania instytucjonalne

Najwięksi odbiorcy

wg sumy kwot · umowy CRU + wyniki przetargów
  1. 1MS GASTRO 23 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ1 umów · 0 przetargów · KRS 0001110227306 713 zł
  2. 2Piotr Malcer MEGAWAT1 umów · 0 przetargów · NIP 8542208936142 000 zł
  3. 3PRZEDSIĘBIORSTWO WIELOBRANŻOWE "GASTRONET" DARIUSZ WĄDOŁOWSKI1 umów · 0 przetargów · NIP 849140057473 713 zł
  4. 4ZAKŁAD BUDOWNICTWA WODNO-MELIORACYJNEGO Stanisław Muszalski2 umów · 0 przetargów · NIP 854105303518 456 zł
  5. 5Marek Rudzik Usługi Remontowo - Budowlane1 umów · 0 przetargów · NIP 854122419810 600 zł
  6. 6Z.U.B. INWOD S.C. K.K. & J.K.1 umów · 0 przetargów · NIP 95521964317000 zł
  7. 7LuxPC Spółka Cywilna Marcin Arczewski & Piotr Kopczyński2 umów · 0 przetargów · NIP 85424374245072 zł
  8. 8AEDMAX.PL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ1 umów · 0 przetargów · KRS 00007238764480 zł
  9. 9BARTOSZ PRYL EKO-SYSTEM1 umów · 0 przetargów · NIP 85422176684390 zł
  10. 10"VOBEMA POLSKA" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ1 umów · 0 przetargów · KRS 00001539144085 zł
  11. 11LabStar MATEUSZ OLEJNIK1 umów · 0 przetargów · NIP 85422847133816 zł
  12. 12PERFORMANCE MARINE MARCIN ZIELIŃSKI1 umów · 0 przetargów · NIP 95520037163290 zł
  13. 13BRABAX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ1 umów · 0 przetargów · KRS 00009701972900 zł
  14. 14DROGOWE CENTRUM PRODUKCYJNO-HANDLOWE "BIG" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ1 umów · 0 przetargów · KRS 00000732092633 zł
  15. 15MebWay KAMIL GAŁDZICKI1 umów · 0 przetargów · NIP 71328796362375 zł

Dane niepełne – kwoty ujawnione dla 100% pozycji. Agregacja po nazwie odbiorcy (NIP jest tylko przy części pozycji), Centralny Rejestr Umów był dobrowolny, a kwoty przetargów bywają szacunkowe. Szczegóły każdej pozycji w sekcjach „Umowy gminy" i „Przetargi". Fakty o instytucjach, nie osobach.

Mapa powiązań (instytucje)

Powiązania instytucjonalne gminy – odbiorcy i spółkiIńsko – gminaIńskoMS GASTRO 23 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ – odbiorca, łącznie 307 tys. złMS GASTRO 23 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ…Piotr Malcer MEGAWAT – odbiorca, łącznie 142 tys. złPiotr Malcer MEGAWATPRZEDSIĘBIORSTWO WIELOBRANŻOWE "GASTRONET" DARIUSZ WĄDOŁOWSKI – odbiorca, łącznie 74 tys. złPRZEDSIĘBIORSTWO WIELOBRANŻOWE "G…ZAKŁAD BUDOWNICTWA WODNO-MELIORACYJNEGO Stanisław Muszalski – odbiorca, łącznie 18 tys. złZAKŁAD BUDOWNICTWA WODNO-MELIORAC…Marek Rudzik Usługi Remontowo - Budowlane – odbiorca, łącznie 11 tys. złMarek Rudzik Usługi Remontowo - BudowlaneZ.U.B. INWOD S.C. K.K. & J.K. – odbiorca, łącznie 7 tys. złZ.U.B. INWOD S.C. K.K. & J.K.LuxPC Spółka Cywilna Marcin Arczewski & Piotr Kopczyński – odbiorca, łącznie 5 tys. złLuxPC Spółka Cywilna Marcin Arczewski & P…AEDMAX.PL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ – odbiorca, łącznie 4 tys. złAEDMAX.PL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPO…

Po lewej odbiorcy publicznego pieniądza (wielkość ∝ sumie), po prawej spółki komunalne. Fakty o instytucjach, nie osobach.

Ostatnie umowy i przetargi

Zobacz pełną historię →
  • Zakup defibrylatora zewnętrznego dla sołectwa Czertyńumowa21 sie 20264480 zł· AEDMAX.PL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
  • odnowienie usługi hostingowejumowa11 sie 20261250 zł· HOME.PL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
  • naprawa drukarkiumowa11 sie 2026122 zł· LuxPC Spółka Cywilna Marcin Arczewski & Piotr Kopczyński
  • Żywienie zbiorowe dzieci i uczniów w Zespole Szkół i Żłobku w Ińsku oraz osób dorosłych z terenu Gminy Ińsko’’ na lata 2026 - 2029przetarg11 sie 2026· MS GASTRO 23 Sp. z o.o.· źródło ↗
  • Udział w konferencjiumowa10 sie 20262929 zł
  • Remont dróg gminy Ińskoumowa10 sie 202618 450 zł· ZAKŁAD BUDOWNICTWA WODNO-MELIORACYJNEGO Stanisław Muszalski
  • Remont dróg gruntowych na terenie gminy Ińskoumowa10 sie 20266 zł· ZAKŁAD BUDOWNICTWA WODNO-MELIORACYJNEGO Stanisław Muszalski
  • Remont i dostosowanie pomieszczeń w budynku remizy OSP w Ińsku z dostosowaniem do funkcji magazynu ochrony ludności i obrony cywilnejumowa10 sie 2026142 000 zł· Piotr Malcer MEGAWAT
  • a. sporządzenie kosztorysów nakładczych i inwestorskich na remont pomieszczeń w remizie OSP w celu przystosowanie ich do potrzeb magazynu OLiOC. b. udział w pracach komisji ds. przejęcia obiektów (budynki i budowle), infrastruktury technicznej i sieci będących w zarządzie Przedsiębiorstwa Usług Wodnych i Sanitarnych z siedzibą w Nowogardzie. c. przygotowanie terenu pod ustawienie kontenera sanitarnego na plaży miejskiej w Ińsku.umowa7 sie 20261800 zł· Bogdan Sałdak Zakład Usług Budowlanych i Komunalnych
  • badanie wody Linówkoumowa7 sie 20265962 zł
  • Usługa żywienia zbiorowegoumowa3 sie 2026306 713 zł· MS GASTRO 23 SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
  • badanie ścieku oczyszczonego oraz osadu ściekowego na oczyszczalni ścieków w Ińskuumowa29 lip 20263816 zł· LabStar MATEUSZ OLEJNIK

Fakty o instytucjach, bez wskazywania osób. Dochody i wydatki: GUS BDL oraz Ministerstwo Finansów (sprawozdania budżetowe JST). Odbiorcy: Centralny Rejestr Umów i wyniki przetargów (BZP) – dane niepełne, interpretacja należy do Ciebie.

Masz zdanie? Zacznij dyskusję

Bądź pierwszy: skomentuj kulturalnie i na temat lub podeślij dane dalej.

Brak komentarzy. Bądź pierwszy – kulturalnie i na temat.