AdministracjaLewica
Śladu jeszcze nie sprawdzaliśmyAkty prawne o podwyżkach w ciągu pierwszych stu dni
Stosowne akty prawne zapewniające podwyżki przedłożymy w ciągu pierwszych stu dni rządów.
z umowy koalicyjnejdokument ↗
225 obietnic wyborczych – dosłowne cytaty z dokumentów partii. Ostatni przegląd rejestrów: 3 sie 2026.
Stosowne akty prawne zapewniające podwyżki przedłożymy w ciągu pierwszych stu dni rządów.
Finansowy rozdział kościoła od państwa. Zlikwidujemy finansowe i podatkowe przywileje kleru, w tym Fundusz Kościelny. Zakończymy proceder przekazywania kościołom nieruchomości nieodpłatnie lub za bezcen. Usuniemy ustanowiony dla kościołów wyjątek od zakazu nabywania ziemi rolnych. Wprowadzimy wymóg ewidencjonowania przychodów kościołów i związków wyznaniowych.
Odbudujemy służbę cywilną oraz przeprowadzimy reformę procesu legislacyjnego, otwierając go na szerokie konsultacje społeczne.
Odbudowa służby zagranicznej. Dyplomacja musi być profesjonalna, a podstawą awansu i rozwoju zawodowego muszą być kompetencje. Skończymy z obsadzaniem placówek z klucza partyjnego. Będziemy dążyć do umacniania relacji Polski z innymi państwami nie tylko poprzez tradycyjne metody obecności na miejscu, ale też ambitne wejście w erę dyplomacji cyfrowej.
Organizacje pozarządowe będą partnerem w procesie konsultacji przy tworzeniu prawa.
Potwierdzamy pilną potrzebę podwyżek dla nauczycieli, pracowników służby publicznej, w tym administracji, sądów i prokuratury.
Prawo do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego od 16. roku życia. Młodzi ludzie powinni szeroko uczestniczyć w życiu publicznym i jak najwcześniej móc decydować o swojej przyszłości. Dlatego prawo do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego powinno przysługiwać wszystkim po ukończeniu 16. roku życia.
Przeprowadzimy przegląd powołanych przez naszych poprzedników instytucji, m.in. pod kątem ich przydatności i kosztów funkcjonowania.
Przywrócimy bezstronność i autorytet innych organów państwa zmienionych w ostatnich latach w partyjne przybudówki.
Podejmiemy działania na rzecz przywrócenia transparentności finansów Państwa oraz zapewnienia nad nimi demokratycznej kontroli.
Zreformujemy prawo wyborcze tak, aby nikt więcej nie musiał obawiać się, czy jego głos zostanie policzony.
Strony Koalicji zgodnie potwierdzają, że niezbędny jest rozdział Kościoła od państwa, oparty na zasadach wzajemnej niezależności oraz bezstronności państwa w sprawach przekonań religijnych i światopoglądowych.
Stworzymy system sprawiedliwego rozdziału środków publicznych, w którym jedynym kryterium będą merytoryczne wartości projektów zgłaszanych przez NGO-sy, a nie poglądy ich członków.
Świeckie państwo. Skończymy z uprzywilejowaną pozycją Kościoła katolickiego i wypowiemy konkordat. Wyprowadzimy religię ze szkół do salek katechetycznych i skończymy z finansowaniem z publicznych środków wynagrodzeń katechetów.
Uporządkowanie finansów publicznych. Przywrócimy kontrolę parlamentu i obywateli nad finansami publicznymi i skończymy z wyprowadzaniem pieniędzy podatników poza budżet. Zlikwidujemy niepotrzebne fundusze pozabudżetowe.
Wsparcie dla Polaków za granicą. Zwiększymy nakłady na obsługę konsularną i zwiększymy liczbę placówek, aby skrócić czas oczekiwania na paszporty. Szczególną uwagę zwrócimy na placówki w Wielkiej Brytanii, aby objąć Polki i Polaków ochroną w związku z Brexitem. Będziemy obejmować szczególną opieką Polaków w Białorusi oraz działać na rzecz uwolnienia więźniów politycznych.
Bezpieczeństwo ludności cywilnej. Wdrożymy model wszechstronnej obronności w stylu nordyckim. Odtworzymy sieć infrastruktury przeznaczonej dla ochrony ludności cywilnej: schrony, ujęcia wody, magazyny leków czy drogi ewakuacyjne.
Bezpieczny Bałtyk. Będziemy zacieśniać współpracę w kwestiach bezpieczeństwa w basenie Morza Bałtyckiego (kontrwywiad, patrole) w celu ochrony infrastruktury i gospodarki morskiej. Bliższa współpraca obejmie też obszar ochrony środowiska i ekosystemu morskiego, jak również wzajemnie korzystne porozumienia związane z rozwojem gospodarczym oraz infrastrukturą energetyczną i transportową regionu.
Cyberbezpieczeństwo. Utworzymy Agencję Cyberbezpieczeństwa, która skoordynuje krajowy system ochrony cyberprzestrzeni. Wzmocnimy finansowo i kadrowo Urząd Ochrony Danych Osobowych. Wprowadzimy edukację o bezpieczeństwie w sieci od szkoły podstawowej, żeby wzmocnić ochronę dzieci przed zagrożeniami w Internecie.
Nowoczesna armia. Popieramy działania zmierzające do powołania europejskich sił zbrojnych uzupełniających potencjał obronny NATO i Wojska Polskiego. Opowiadamy się za wsparciem armii zawodowej silną, dobrowolną rezerwą - bez przywracania poboru.
Nowoczesne, dobrze wynagradzane służby. Podniesiemy wynagrodzenia funkcjonariuszy służb mundurowych i pracowników cywilnych. Będziemy kontynuować Program Modernizacyjny Służb Mundurowych. Zapewnimy niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych materiały i środki. Uregulujemy pozycję prawno-ustrojową służb, straży i inspekcji, w tym formacji ochrony kolei.
W trosce o bezpieczeństwo obywatelek i obywateli będziemy także dążyć do odbudowy obrony cywilnej.
Koalicja odpolityczni służby mundurowe i służby specjalne oraz wprowadzi czytelne reguły państwowej kontroli nad nimi.
Partnerska współpraca z USA. Będziemy kontynuować strategiczną współpracę gospodarczą i technologiczną ze Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza w obszarach takich jak energetyka czy kluczowe komponenty (półprzewodniki i inne elementy technologii IT). Będziemy kontynuować partnerstwo obronne między naszymi krajami.
Policja przyjazna obywatelom, a nie na usługach polityków. Zapewnimy, że funkcjonariusze policji będą obowiązkowo wyposażeni w identyfikatory i kamery nasobne. Wprowadzimy szkolenia i zasady postępowania zgodne ze standardami przestrzegania praw człowieka i procedurami deeskalacji.
Twarda polityka wobec Rosji i państw satelickich. Zakończymy handel z Rosją, zwłaszcza w zakresie paliw kopalnych. Popieramy uszczelnienie sankcji na Rosję oraz skuteczną konfiskatę majątków oligarchów powiązanych z Putinem lub Łukaszenką. Zbrodniarze wojenni powinni zostać ujęci i osądzeni. Doceniamy działania osób sprzeciwiających się rosyjskiej i białoruskiej autokracji, działających m.in.
Unia Europejska wspólnotą bezpieczeństwa Oprócz osadzenia w NATO Polska i Europa potrzebują własnej, komplementarnej współpracy obronnej. Zwiększymy zaangażowanie Polski w już istniejące programy w ramach PESCO, szczególnie w zakresie wspólnych ćwiczeń oraz modernizacji i zakupów sprzętu. Wspólne, koordynowane zakupy pozwolą ustandaryzować wyposażenie na poziomie UE i zwiększyć racjonalność wydatkowania środków.
Wolna Ukraina. Będziemy kontynuować pomoc sprzętową i humanitarną dla Ukrainy w zakresie m.in. uzbrojenia, wyposażenia wojskowego, szkoleń, centrów remontowych, logistyki i leków. Wspieramy starania na rzecz stworzenia planu odbudowy Ukrainy opartego na zasadzie sprawiedliwości społecznej. Popieramy umorzenie długu zagranicznego Ukrainy.
Bezpłatne obiady dla uczniów Żadne dziecko nie powinno chodzić do szkoły głodne. Zagwarantujemy wszystkim uczniom szkół podstawowych bezpłatny, ciepły, pełnowartościowy obiad, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb żywieniowych.
Efektywnie zwiększymy wydatki budżetowe na edukację
Godna praca na uczelni. Aby zapobiec odpływowi kadry akademickiej z uczelni, zapewnimy skokowy wzrost wynagrodzeń na uczelniach. Podwyżki dotyczyć będą w pierwszej kolejności adiunktów, asystentów i pracowników uczelni niebędących nauczycielami akademickimi. Zwiększymy zatrudnienie, tam gdzie jest to potrzebne, i zapewnimy więcej czasu na prowadzenie badań.
Gotowi na jutro. Uczymy się lepiej, gdy jesteśmy zaangażowani: stawiamy pytania, rozwiązujemy problemy i chcemy samodzielnie poszerzać naszą wiedzę. Dlatego w centrum edukacji zamiast wkuwania na pamięć znajdą się umiejętności analizy, krytycznego i twórczego myślenia oraz pracy w grupie. Aby młodzi ludzie potrafili zmierzyć się ze współczesnymi wyzwaniami, szkoła musi podchodzić do nich interdyscyplinarnie.
Kobiety na katedry. Zadbamy o należytą ochronę i wsparcie dla kobiet na uczelniach. Będziemy dążyć do osiągnięcia parytetu płci w szkołach doktorskich i we władzach uczelni i ich jednostek. Zwiększymy wsparcie w relokacji przy wyjazdach na stypendia i staże nie tylko dla osób pracujących naukowo, ale też dla ich rodzin.
Kształcenie zawodowe przyszłości. Dowartościujemy szkoły branżowe i technika, uaktualniając podręczniki oraz zapewniając sprzęt, narzędzia, maszyny i oprogramowanie odpowiadające współczesnym potrzebom. Kadrze zapewnimy stałą możliwość szkoleń, by była przygotowana do nauczania zgodnie z aktualnymi wymaganiami zawodowymi. Osoby odbywające praktyki w ramach nauki zawodu będą otrzymywać wynagrodzenie.
„Odchudzimy" i zmienimy podstawę programową, tak aby szkoły uczyły kompetencji przyszłości, związanych z rozwojem nowych technologii, zdolności syntetycznego myślenia i współpracy w grupie, a dzieci po podstawówce płynnie posługiwały się językiem angielskim.
Deczarnkizacja. Szkoła musi być wolna od indoktrynacji. Podstawy programowe będą współtworzone i zatwierdzane przez zespoły specjalistów wskazanych przez oświatowe związki zawodowe i uczelnie publiczne. MEN i kuratoria oświaty zajmą się prawdziwymi problemami szkół, a nie sumieniami czy wyglądem uczniów.
Ograniczymy obowiązki związane z zadawaniem prac domowych, tak by czas po szkole był przeznaczony tylko dla rodziny i rozwijania swoich pasji.
TAK dla realnego wzrostu wynagrodzeń nauczycieli! Zagwarantujemy podwyżki dla nauczycieli i pozostałych pracowników oświaty, w tym o co najmniej 20% w pierwszym roku od początku nowej kadencji parlamentu. Wynagrodzenia nauczycieli będą finansowane wprost z budżetu państwa.
Stabilne finansowanie nauki. Zwiększymy nakłady na badania i rozwój do poziomu 3% PKB. Przeniesiemy nacisk z grantowego i konkursowego systemu finansowania uczelni i badań na rzecz wyższego finansowania działalności statutowej. Gwarancja stałego finansowania jednostek naukowych pozwala planować długoletnie, dalekosiężne badania.
Stypendium 1000 zł dla studenta. Studia dostępne dla wszystkich. Zamożność rodziny nie może być przeszkodą w rozpoczęciu i zakończeniu studiów. Osoby do 26 roku życia, które kontynuują swoją edukację, zostaną objęte powszechnym programem stypendialnym (1000 zł miesięcznie dla każdej osoby na studiach).
Świecka szkoła. Wyprowadzimy religię ze szkół. Dzięki zwolnieniu sal i odciążeniu planów lekcji część szkół będzie mogła zrezygnować z systemu zmianowego. Zaoszczędzone środki skierujemy na organizację zajęć wspomagających dla uczniów ze szczególnymi potrzebami.
Szkoła bezpieczna dla wszystkich. Powołamy Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich, który będzie koordynować ochronę interesów uczniów i uczennic. W wielu szkołach już dziś działają rzecznicy praw ucznia.
Szkoła równych szans. Zatrzymamy falę odejść uczniów do szkół niepublicznych – zwłaszcza dzieci z problemami edukacyjnymi, orzeczeniami o niepełnosprawności, potrzebie kształcenia specjalnego czy wspomagania rozwoju, jak również wybitnie zdolnych.
Wsparcie dobrostanu dzieci i młodzieży. Każda osoba ucząca się od przedszkola aż do końca edukacji musi mieć zapewnione wsparcie psychologiczne, w tym bezpłatny dostęp do długofalowej opieki psychologicznej. Rozwiniemy współpracę psychologów szkolnych z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i specjalistami zdrowia psychicznego w publicznej ochronie zdrowia.
Wyprowadzimy politykę ze szkół, zwiększymy ich autonomię, pamiętając jednocześnie, że powinny przekazywać wartości nowoczesnego patriotyzmu, otwartości i praw człowieka oraz bogactwo polskiej kultury.
Dla poprawy konkurencyjności polskiej gospodarki zwiększymy nakłady na badania i rozwój oraz stworzymy sprawne kanały wymiany wiedzy pomiędzy środowiskiem akademickim oraz przedsiębiorcami.
Jednym z fundamentów rynku będzie energetyka prosumencka, zapewniająca milionom obywateli możliwość uczestnictwa w procesie wytwarzania energii.
Energia wspólną własnością. Wprowadzimy ułatwienia prawne dla tworzenia i rozwijania spółdzielni energetycznych oraz gminnych klastrów energetycznych, współzarządzanych przez mieszkańców, w tym priorytet przy staraniach o dofinansowanie. Każdy będzie mógł czerpać korzyści z czystej energii, zostając udziałowcem – a tym samym wytwórcą energii – w spółdzielni energetycznej, także w miastach.
Energooszczędna infrastruktura. Najtańsza i najczystsza energia to ta, której nie trzeba wytworzyć. Będziemy wdrażać systemowe rozwiązania prowadzące do oszczędności energii.
Europejska Unia Energetyczna. Popieramy zacieśnianie współpracy energetycznej w ramach Unii Europejskiej.
Naszym celem jest również modernizacja i rozbudowa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych.
Zapewnimy niskie ceny energii gospodarstwom domowym i firmom w oparciu o mechanizmy zdrowej konkurencji oraz jasne zasady działania rynku.
Niższe rachunki za ogrzewanie. Wprowadzimy powszechne finansowanie programu termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w budynkach. Zmniejszymy ilość biurokracji potrzebnej do uzyskania wsparcia publicznego w tym zakresie. Przeprowadzimy modernizację istniejących systemów ciepłowniczych w stronę zeroemisyjną oraz zadbamy o zwiększenie liczby podłączeń do ciepła systemowego.
Ochrona społeczności lokalnych zależnych od wydobycia i zużycia paliw kopalnych. Zielona transformacja nie może odbywać się kosztem pracowników. Wraz z procesem odchodzenia od paliw kopalnych będziemy kierować wsparcie do regionów najsilniej od nich zależnych, umożliwiając utrzymanie zatrudnienia i standardu życia. Włączymy społeczności, których to dotyczy, w procesy decyzyjne.
W celu zapewnienia źródeł finansowania tych przedsięwzięć, doprowadzimy do odblokowania środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz przeznaczymy całość wpływów z systemu handlu emisjami ETS na inwestycje w transformację energetyczną.
Odporność energetyczna Polski. Musimy być krajem jednocześnie bezpiecznym energetycznie i poważnie traktującym kwestię zmian klimatu. Zamiast uzależniać się od surowców z Rosji i innych dyktatur, postawimy na rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych i energii jądrowej. Odejście od paliw kopalnych jest koniecznością cywilizacyjną.
Prąd na każdą kieszeń. Ograniczymy ceny prądu przez wprowadzenie tańszej taryfy do poziomu przeciętnego zużycia energii w gospodarstwach domowych o podobnej charakterystyce. Ograniczymy wysokość podwyżek cen energii.
Program Elektryfikacji. Przeprowadzimy gruntowną modernizację polskiej sieci przesyłowej i dystrybucyjnej, żeby ograniczyć straty energii na przesyle, obniżyć rachunki za prąd i zmniejszyć liczbę awarii. Inwestycje pozwolą też dostosować możliwości sieci do nowego rozmieszczenia geograficznego mocy wytwórczych oraz większej liczby niesterowalnych źródeł rozproszonych.
Zadbamy o sprawiedliwą transformację, uwzględniającą bezpieczeństwo pracowników sektora energetycznego.
Stworzymy stabilne prawo wspomagające sprawiedliwą transformację energetyczną poprzez budowę systemów wspomagania finansowego i technologicznego.
Będzie to możliwe m.in. dzięki uwolnieniu potencjału lądowej energetyki wiatrowej, fotowoltaiki, biogazowni, rozwojowi konkurencji i zaangażowaniu sektora prywatnego i samorządowego.
Istotnym elementem transformacji będzie walka z ubóstwem energetycznym.
Jednocześnie opracujemy założenia dla spójnego programu rozwoju energetyki jądrowej oraz precyzyjnie określimy sposób jego finansowania.
Zielone światło dla odnawialnej energii. Dzięki publicznym inwestycjom w panele słoneczne oraz w elektrownie wiatrowe na morzu i na lądzie większość zużywanej energii elektrycznej w gospodarce będzie w 2035 roku pochodziła z OZE. Odblokujemy rozwój OZE m.in. przez złagodzenie szkodliwych przepisów odległościowych oraz rozwiniemy możliwości magazynowania energii, m.in. poprzez elektrownie szczytowo-pompowe.
Wprowadzimy niezbędne zmiany w programie Czyste Powietrze.
Podejmiemy wspólnie działania, by zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w produkcji energii elektrycznej.
Potężny wzrost kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w ostatnich latach musi być zatrzymany, dlatego wprowadzimy zasadę, że chorobowe pracownika już od pierwszego dnia będzie płacone przez ZUS.
Czas na wyższe płace. Będziemy stopniowo dążyć do tego, by minimalne wynagrodzenie w Polsce osiągnęło poziom 66% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Popieramy ustanowienie europejskiej płacy minimalnej. Wprowadzimy obowiązek informowania w ogłoszeniu o pracę o najniższym przewidzianym dla tego stanowiska wynagrodzeniu. Wdrożymy mechanizmy ograniczające rozwarstwienie płacowe wewnątrz przedsiębiorstw.
Demokracja w miejscu pracy. Skoro spędzamy w pracy tyle czasu, to powinniśmy mieć większy wpływ na jej warunki. Wzmocnimy rolę rad pracowniczych. Wprowadzimy wymóg co najmniej 20% reprezentacji pracowniczej w radach nadzorczych. Zapewnimy udział związków zawodowych i załóg w decydowaniu o stanowiskach kierowniczych, w procesie informowania o rozwoju firmy oraz w budowaniu jej długoterminowej strategii.
Widząc potrzebę wsparcia 16 milionów pracowników, dofinansujemy Państwową Inspekcję Pracy, by efektywnie broniła ich praw.
Godne i stabilne zatrudnienie. Każdy zasługuje na normalny urlop, ubezpieczenie zdrowotne i bezpieczeństwo. Zlikwidujemy patologie rynku pracy, jakimi są umowy śmieciowe i wymuszone samozatrudnienie. Zagwarantujemy pełnię praw pracowniczych osobom pracującym na rzecz platform cyfrowych. Zakażemy darmowych staży i wprowadzimy minimalną stawkę godzinową dla stażystów.
Koniec z karą za chorowanie. Każdy chory pracownik powinien móc w spokoju wrócić do zdrowia, nie narażając innych pracowników. Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy ze względu na zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy będą wynosić 100% płacy.
Będziemy pracować na rzecz likwidacji luki płacowej, a także eliminacji innych barier, stojących na drodze równego traktowania na rynku pracy.
Mapa drogowa przyjęcia euro. Ważnych decyzji nie podejmuje się pochopnie. Opowiadamy się za wypracowaniem ponad politycznymi podziałami mapy drogowej – przyjęcie euro dopiero po spełnieniu kryteriów konwergencji oraz w optymalnym momencie dla polskiej gospodarki i sytuacji gospodarstw domowych.
Będziemy wspólnie działać na rzecz wdrażania najwyższych standardów ładu korporacyjnego w spółkach kontrolowanych przez Skarb Państwa.
Ochrona konsumentów. Usprawnimy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w tym przez dofinansowanie i zwiększenie zatrudnienia specjalistów. Jasno określimy uprawnienie UOKiK do nakazania wypłaty rekompensaty publicznej. W przypadku wykrycia zmów cenowych wprowadzimy kary równe wysokości nielegalnych zysków.
Odbudowa dyplomacji gospodarczej. Zadaniem polskiej dyplomacji powinno być również przyciąganie wartościowych inwestycji i promocja polskiego eksportu. Uporządkujemy zasady funkcjonowania Wydziałów Promocji Handlu i Inwestycji przy polskich ambasadach.
Jednym z priorytetów Koalicji będzie odpolitycznienie Spółek Skarbu Państwa poprzez wprowadzenie czytelnych kryteriów naboru na stanowiska zarządcze.
Odsetki za opóźnione wypłaty. Wprowadzimy obowiązkowe i naliczane automatycznie odsetki za opóźnienia w wypłatach pensji w wysokości 0,5% miesięcznych zarobków dziennie. Nałoży to na nieuczciwych pracodawców presję, aby wywiązywać się z zapisów umowy, a z pracowników zdejmie konieczność dochodzenia swoich praw w sądzie pracy.
Państwo aktywne w innowacjach i gospodarce. Doceniamy aktywną rolę państwa w rozwoju gospodarki, kultury, nauki i technologii oraz zapewnianiu obywatelom codziennego bezpieczeństwa bytowego. Sprzeciwiamy się rozprzedawaniu publicznej własności. Opowiadamy się za aktywną rolą państwa w procesach gospodarczych, tworzeniu miejsc pracy i wyznaczaniu standardów zatrudnienia.
Pomoc dla przedsiębiorstw uzależniona od interesu publicznego. Będziemy w pełni przestrzegać przepisów o zamówieniach publicznych.
Prawo do odpoczynku. Polscy pracownicy muszą mieć czas złapać oddech. Będziemy dążyć do ograniczenia czasu pracy poprzez zwiększenie liczby dni urlopu wypoczynkowego i stopniowe zmniejszanie tygodniowego wymiaru czasu pracy bez obniżki wynagrodzeń.
Wzorem Islandii zapewnimy równe płace za tę samą pracę bez względu na płeć. Pracownicy zyskają prawo do informacji o luce płacowej w ich zakładzie pracy.
Przeciw dyskryminacji płacowej i przemocy w pracy. Wzorem Islandii zapewnimy równe płace za tę samą pracę bez względu na płeć. Pracownicy zyskają prawo do informacji o luce płacowej w ich zakładzie pracy. Nadamy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienie do nakazania ukształtowania wynagrodzeń w przedsiębiorstwie w sposób zgodny z zasadą równego traktowania.
Przyjazna regulacja pracy przyszłości. Zadbamy, by rozwój technologii ułatwiał pracę, a nie tworzył nowe zagrożenia. Wprowadzimy obowiązek konsultowania algorytmów zarządzających pracą z przedstawicielami zatrudnionych. Skończymy z niejawnym zbieraniem i przetwarzaniem danych cyfrowych oraz inwigilacją w miejscu pracy. Dostosujemy prawo spółdzielcze do realiów gospodarki cyfrowej.
Sektor publiczny wyznacza wysokie standardy. Państwo i samorząd muszą być dobrymi pracodawcami. Ciężka praca w domu pomocy społecznej, jednostce ratowniczo-gaśniczej czy zakładzie gospodarki komunalnej zasługuje nie tylko na uznanie, ale przede wszystkim na godną płacę. Najniższe wynagrodzenie w sferze budżetowej będzie wynosić nie mniej niż 130% wynagrodzenia minimalnego w gospodarce.
Skuteczna ochrona Twoich praw. Skokowo zwiększymy budżet Państwowej Inspekcji Pracy. Nadamy inspektorom uprawnienie do ustalania stosunku pracy w przypadku wykrycia niezgodnych z prawem umów śmieciowych. Stworzymy w ramach PIP pion prokuratorski, ścigający szczególnie rażące naruszenia prawa. Zwiększymy kary za łamanie praw pracowniczych.
Stop drożyźnie. Polska mierzy się dziś z dwucyfrową inflacją i spadającymi płacami realnymi.
Stop lichwiarzom, parabankom i piramidom finansowym. Pożyczki „chwilówki” to żerowanie na osobach znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Dlatego zakażemy udzielania nieuczciwych pożyczek oraz ograniczymy działanie nieuczciwych pożyczkodawców. Stworzymy alternatywne, publiczne programy pożyczek o niskim, stałym, możliwym do spłaty oprocentowaniu, dostępne dla wszystkich obywateli.
Szeroki dialog społeczny i silne związki zawodowe. Zadbamy o upowszechnienie zakładowych i ponadzakładowych układów zbiorowych. Skończymy z procederem bezprawnego zwalniania liderów związkowych bez wyroku sądu.
Szukanie pracy bez stresu. Nagła utrata pracy nie może oznaczać ubóstwa, dlatego rozszerzymy dostęp do zasiłku dla bezrobotnych. Podniesiemy go do wysokości połowy ostatniej pensji — nie będzie jednak niższy niż 70% płacy minimalnej ani wyższy niż połowa średniej krajowej. Zasiłek potrzebny jest na czas szukania pracy, dlatego prawo do niego powinno zyskiwać się od razu, niezależnie od okoliczności zwolnienia.
Uruchomimy środki z KPO i nadrobimy miesiące stracone przez PiS. Wykonamy kamienie milowe wynegocjowane przez polski rząd. Doprowadzimy do uaktualnienia programów realizowanych w ramach KPO, zgodnie z wyzwaniami rzeczywistości ukształtowanej przez wojnę w Ukrainie.
Gra o sumie dodatniej. Odrzucamy koncepcję stosunków międzynarodowych jako gry o sumie zerowej. Nie chcemy fałszywych kompromisów, gdzie obie strony są wyłącznie niezadowolone, nie uznajemy też, że sukces jednego państwa musi oznaczać porażkę drugiego. Uznajemy, że współpraca między państwami może i powinna służyć zwiększaniu dobrobytu i bezpieczeństwa wszystkich państw i społeczeństw.
Koniec propagandy. Czas skończyć z szerzeniem prawicowej propagandy za pieniądze polskich podatników. Rozwiążemy Instytut Pamięci Narodowej.
Zobowiązujemy się podjąć wszystkie niezbędne kroki, by niezwłocznie przerwać ten proceder i wyciągnąć konsekwencje wobec siejących nienawiść za pieniądze publiczne.
Kultura niepodległa. Zagwarantujemy, że kultura nie będzie obiektem cenzury ani narzędziem partyjnych wojenek. Dyrektorami publicznych instytucji kultury nie mogą być polityczni nominaci – konkursy muszą być przejrzyste, a wysłuchania kandydatów dostępne w internecie dla wszystkich zainteresowanych.
Otwarte drzwi dla nowych członków UE. Wspieramy unijne aspiracje Ukrainy, Mołdawii, Gruzji i państw Bałkanów Zachodnich. Będziemy wspierać społeczeństwa tych państw w budowie europejskich standardów socjalnych i demokratycznych i przestrzegania praw człowieka. Opowiadamy się za zwiększeniem wsparcia dla ich transformacji energetycznej, co pozwoli uniezależnić państwa regionu od Rosji.
Polska i Europa dobrym partnerem dla świata. Opowiadamy się za modernizacją umów handlowych Unii Europejskiej z państwami Globalnego Południa w duchu zrównoważonego rozwoju i zmniejszenia wyzysku. Przeznaczymy więcej środków na pomoc rozwojową. Popieramy inicjatywy na rzecz transferu technologii do krajów rozwijających się.
Silna Polska w silnej Europie Będziemy dążyć do umacniania roli Polski w Unii Europejskiej poprzez współpracę z jej państwami członkowskimi i instytucjami, opartą na poszanowaniu i zaufaniu. Zakończymy szkodliwy spór z Unią Europejską przez zapewnienie w Polsce niezależnego i sprawiedliwego sądownictwa. Odblokujemy potrzebne Polsce środki z Krajowego Planu Odbudowy.
Unia demokratyczna i społeczna Będziemy dążyć do zacieśnienia integracji europejskiej poprzez ściślejszą współpracę w sprawach społecznych, w tym wprowadzenie równych standardów ochrony prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i ochrony zdrowia. Będziemy dążyć do tego, by inwestycje na poziomie unijnym były transparentne, wspierające innowacje i przyjazne klimatowi.
Wolne media publiczne bez hejtu. Stworzymy profesjonalne, pluralistyczne media publiczne o ustalonych standardach prowadzenia zrównoważonej debaty publicznej. Stworzymy transparentny system rekomendacji i wyboru osób pełniących funkcje nadzorcze w mediach publicznych – zapewniający udział w tym procesie organizacjom społecznym. Uwolnimy media publiczne od komercyjnych reklam. Zlikwidujemy Radę Mediów Narodowych.
Dobrze zaplanowane osiedla. Jakość życia zależy od tego, czy na osiedlu jest dostęp do usług publicznych i zieleni. Będziemy wspierać powstawanie takich planów zagospodarowania przestrzennego, które uwzględnią potrzeby obecnych i przyszłych mieszkańców, oraz zaktualizujemy kodeks urbanistyczno-budowlany.
Krajowy Fundusz Remontowy. W Polsce według GUS jest ok. 1,8 mln pustostanów. Powołamy Krajowy Fundusz Remontowy, obsługiwany przez BGK i zarządzany przez Państwową Agencję Mieszkaniową, który będzie przekazywał środki na generalne remonty do 20 tys. pustostanów z zasobu komunalnego rocznie. Wraz z Funduszem wprowadzimy przepisy usprawniające procedurę włączania mieszkań do zasobu komunalnego.
Krajowy Program Mieszkaniowy. W latach 2025-2029 zbudujemy w ramach Krajowego Programu Mieszkaniowego 300 000 nowoczesnych mieszkań na tani wynajem. Cały program będzie kosztować 20 miliardów rocznie, z czego 3 mld zł (środki na mieszkalnictwo za lata 2024-2026 pochodzące z unijnej części KPO) pokryją fundusze europejskie.
Mieszkania na każdą kieszeń. Na osiedlach wybudowanych w ramach Krajowego Programu Mieszkaniowego mieszkać będą zarówno rodziny o najniższych zarobkach jak i klasa średnia. Integrację społeczną – zamiast powstawania gett i elitarnych sąsiedztw – zapewni system segmentacji mieszkań na kilka kategorii czynszowych.
Powrót polityki mieszkaniowej. Likwidacja Ministerstwa Budownictwa w 2007 roku była błędem – polityka mieszkaniowa i przestrzenna była od tego czasu przerzucana pomiędzy resortami jak gorący kartofel. Wzorem Niemiec, które po 23-letniej przerwie reaktywowały resort dedykowany budownictwu, utworzymy Ministerstwo Mieszkalnictwa.
Prawo do dachu nad głową. W Polsce brakuje spójnego systemu przeciwdziałania bezdomności, a finansowanie skierowanego do organizacji pozarządowych ministerialnego programu „Pokonać bezdomność” od blisko dwudziestu lat pozostaje na niemal niezmienionym poziomie.
Stworzymy warunki dla istotnego przyspieszenia tempa oddawania nowych mieszkań: własnościowych, dostępnych na najem realizowany także przez samorządy oraz mieszkań socjalnych i komunalnych.
Regulacja wysokości czynszów i jakości najmu. Będziemy wspierać najem długoterminowy i zwiększać jego atrakcyjność względem ścieżek dochodzenia do własności nieruchomości, w sytuacji gdy maleje liczba osób posiadających zdolność kredytową. Poprzez, między innymi, odpowiedzialną politykę podatkową poprawimy opłacalność najmu długoterminowego względem najmu krótkoterminowego.
Samorząd budujący mieszkania. Zwiększymy dofinansowanie dla samorządów, które chcą budować mieszkania na wynajem – w przypadku mieszkań komunalnych maksymalna wysokość grantu z Banku Gospodarstwa Krajowego wzrośnie z 85% do 100% kosztów budowy.
Wsparcie dla spółdzielni i kooperatyw mieszkaniowych. Zwiększymy wsparcie dla spółdzielni mieszkaniowych, które chcą budować mieszkania na wynajem. Spółdzielnie decydujące się na realizację tego typu mieszkań będą mogły uzyskać finansowanie i preferencyjne kredyty z Funduszu Budownictwa Społecznego.
Wsparcie kredytobiorców. Aby zmniejszyć ryzyko dla kredytobiorców, będziemy dążyć do zwiększenia udziału kredytów hipotecznych ze stałą stopą oprocentowania. Wprowadzimy przepisy o czasowym zamrożeniu oprocentowania kredytów hipotecznych zaciągniętych do końca 2021 roku, co ograniczy koszty związane z nieodpowiedzialną polityką informacyjną Prezesa NBP.
Odejdziemy od opresyjnego systemu podatkowo-składkowego m.in. poprzez wprowadzenie korzystnych i czytelnych zasad naliczania składki zdrowotnej.
W tym celu wprowadzimy w szczególności zasadę minimum sześciomiesięcznego vacatio legis dla zmian w prawie podatkowym.
Uczciwe podatki. Obniżymy stawkę podatku VAT. Uprościmy przepisy prawa o podatku dochodowym i zapiszemy je w dwóch czytelnych ustawach: o podatnikach PIT i podatnikach CIT. Wprowadzimy progresywną skalę PIT, odciążającą gospodarstwa domowe o niskich i średnich dochodach oraz zwiększymy koszty uzyskania przychodu dla pracowników.
Deklarujemy gotowość do zmniejszenia obciążeń podatkowych nakładanych na pracujących, w celu pobudzenia aktywności zawodowej i wsparcia rodzin.
Bezwzględna walka z pedofilią. Zniesiemy przedawnienie przestępstw seksualnych wobec dzieci. Stworzymy Komisję Prawdy i Zadośćuczynienia, posiadającą uprawnienia prokuratorskie, która – na wzór podobnych komisji w innych krajach – zajmie się systemową odpowiedzialnością Kościoła katolickiego za przemoc seksualną księży wobec dzieci i za tuszowanie tej przemocy przez hierarchów.
Utworzenie Centralnego Biura Monitorowania Policji. Będzie to niezależna od MSWiA jednostka organizacyjna podporządkowana Sejmowi. Jej pracownicy i szef będą osobami spoza policji i służb specjalnych i nie będą mogli być ich byłymi funkcjonariuszami. Szefa BMP wybierać będzie Sejm i przed nim składać będzie co roku sprawozdanie ze swojej działalności.
Chroniąca ofiary definicja zgwałcenia. Gwałt jest zbrodnią – tylko „tak” oznacza zgodę. Ze względu na obecną treść art. 197 Kodeksu karnego sądy zbyt często pozostawiają gwałcicieli bez kary. Zmienimy ustawową definicję zgwałcenia tak, aby polskie prawo lepiej chroniło ofiary przemocy seksualnej.
Dołożymy wszelkich starań, aby przywrócić konstytucyjny i apolityczny kształt Krajowej Rady Sądownictwa i Sądu Najwyższego.
Kontrola działalności operacyjnej Wprowadzimy realny nadzór sądowy nad czynnościami operacyjnymi. Każdy obywatel uzyska prawo do informacji o działaniach operacyjnych przeprowadzanych wobec niego – nie później niż 6 miesięcy po zakończeniu kontroli. Włączymy Rzecznika Praw Obywatelskich w szeroki nadzór nad służbami specjalnymi.
Zapewnimy legalność funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i sądownictwa konstytucyjnego.
Likwidacja art. 212 Kodeksu karnego. Zniesławienie powinno zniknąć z prawa karnego. Przepisy prawa cywilnego o ochronie dóbr osobistych są wystarczającym narzędziem obrony przed pomówieniami, a groźba sankcji karnej służy wyłącznie zastraszaniu dziennikarzy i aktywistów.
Zlikwidowane zostanie Centralne Biuro Antykorupcyjne
Niezależne instytucje państwa prawa. Zagwarantujemy rządy prawa. Odpowiedzialni za naruszenie Konstytucji wreszcie staną przed Trybunałem Stanu. Powołamy komisję prawa i sprawiedliwości, która zbierze wszystkie naruszenia prawa przez władzę w latach 2015-2023 i opracuje specjalny raport dla organów ścigania. Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy oraz Krajowa Rada Sądownictwa staną się niezależne od polityków.
Konieczne jest także odciążenie sądów od spraw, które mogą być rozstrzygane w trybie administracyjnym.
Ograniczymy liczbę służb posiadających ustawowe uprawnienia do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz wprowadzimy skuteczny mechanizm kontroli wykonywania tych czynności przez służby.
Obywatele będą mieli prawo do informacji o zainteresowaniu nimi ze strony służb, w szczególności informacji o prowadzonej wobec nich kontroli operacyjnej.
Sądy bliżej ludzi. Powołamy sądy pokoju, które będą działać w każdej gminie i rozstrzygać proste sprawy cywilne i sprawy o wykroczenia.
Sądy będą wolne od nacisków politycznych, prokuratura będzie niezależna i apolityczna.
Znowelizujemy kodeks karny tak, aby mowa nienawiści ze względu na orientację seksualną i płeć była ścigana z urzędu.
Sprawne sądy. Zwiększymy wynagrodzenia pracowników sądów. Ułatwimy dostęp do zwolnienia z opłat sądowych dla osób o niskich i średnich dochodach. Zapewnimy godne stawki dla pełnomocników i obrońców z urzędu, wypłacane po zakończeniu każdej kolejnej instancji, a nie dopiero po prawomocnym zakończeniu procesu. Przywrócimy sądy pracy w miejscowościach, w których zostały one zlikwidowane.
Strefa wolna od nienawiści. Ułatwimy prawną i medyczną procedurę uzgodnienia płci. Zakażemy tzw. „terapii konwersyjnych” i innych szkodliwych, pseudonaukowych praktyk wymierzonych w osoby LGBTQ+. Rozszerzymy art. 119, 256 i 257 Kodeksu karnego o przestępstwa związane z nienawiścią na tle orientacji psychoseksualnej i tożsamości płciowej.
Uprościmy procedurę rozwodową. Przeniesiemy część spraw o rozwód z drogi sądowego postępowania cywilnego na drogę postępowania administracyjnego prowadzonego przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Bardziej skomplikowane sprawy rozwodowe będą rozstrzygane przez sądy rejonowe.
Dopłaty do ubezpieczeń dla rolników. Przeznaczymy dodatkowo 1 miliard złotych rocznie na ubezpieczenia dla rolników. Obecne środki przeznaczane w budżecie na ten cel kończą się w drugim kwartale roku, przez co wielu rolników chcących skorzystać z ubezpieczeń od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie nie może skorzystać ze wsparcia państwa.
Stworzymy fundusz stabilizacyjny w celu ograniczenia strat wynikających z nieuczciwych praktyk pośredników.
Kółka rolnicze i spółdzielczość rolna. Będziemy rozwijać i wspierać kółka rolnicze, aby małe i średnie gospodarstwa miały większe możliwości modernizacji i mogły konkurować z gospodarstwami wielkopowierzchniowymi. Będziemy wspierać powstawanie dobrowolnych spółdzielni rolnych, opierających się na współpracy wytwórców i przetwórców żywności, a także współpracujących z nimi kooperatyw spożywczych.
Wprowadzimy maksymalnie 30-dniowy termin płatności przez markety i przedsiębiorstwa skupowe dla wytwórców żywności i zapewnimy jego egzekwowanie.
Ochrona rolników i przetwórców żywności. Wprowadzimy maksymalnie 30-dniowy termin płatności przez markety i firmy skupowe dla wytwórców żywności i poprawimy jego egzekwowanie. Ustawowo wzmocnimy pozycję rolników i przetwórców w negocjacjach cenowych w łańcuchu produkcji i dystrybucji. Będziemy przeciwdziałać nieuczciwym praktykom w handlu i wprowadzimy równowagę w negocjacjach cenowych.
Odszkodowania za szkody rolnicze. Zwiększymy kwoty odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową. Ponadto Skarb Państwa odpowiadać będzie też za szkody wyrządzone przez chronione ptactwo („kormoranowe”), a w przypadku szkód bobrowych odpowiedzialność obejmie również utracone korzyści.
Poprawa opłacalności kierunków produkcji rolnej. Będziemy działać na rzecz poprawy opłacalności produkcji poprzez skup płodów rolnych na potrzeby rezerw materiałowych, wspieranie lokalnego przetwórstwa. Będziemy promować kupowanie lokalnej żywności przez markety oraz stołówki. Będziemy stać na straży jakości oraz rynku wewnętrznego poprzez kontrolę jakości importowanej żywności.
Rolnictwo w harmonii z przyrodą. Rolnicy odczuwają koszty zmian klimatu i degradacji środowiska — suszy, burz, znikania zapylaczy. Wesprzemy rolników w zmniejszeniu wydatków na nawozy i pestycydy poprzez wsparcie dla rolnictwa ekologicznego i innych form przeciwdziałania erozji gleby oraz ochrony bioróżnorodności i zapylaczy.
Skuteczna walka z ASF i HPAI. Zwiększymy finansowanie bioasekuracji gospodarstw rolnych do poziomu 250 mln zł rocznie. Metody przeciwdziałania ASF oprzemy na obecnym stanie wiedzy naukowej, a priorytet nadamy działaniom takim jak odszukiwanie martwych dzików i poddawanie ich badaniom na obecność wirusa. Przyspieszymy wypłaty odszkodowań dla rolników, których gospodarstwa zostały dotknięte chorobami.
Będziemy dążyć do stabilizacji sytuacji na rynkach rolnych, zwiększenia opłacalności produkcji poprzez rozwój potencjału eksportowego i unormowanie relacji z krajami trzecimi oraz uproszczenie procedur administracyjnych.
Będziemy wspierać wykorzystanie potencjału rolnictwa i obszarów wiejskich do produkcji czystej i taniej energii.
Wyrównanie europejskich dopłat. Nie zgadzamy się na nierówności w ramach europejskich dopłat. Polscy rolnicy powinni otrzymywać wsparcie równe otrzymywanemu przez rolników w Europie Zachodniej. Wprowadzimy rekompensaty dla gospodarstw za świadczenie usług korzystnych dla ekosystemu i bezpieczeństwa, np. w razie powodzi.
Skończymy z polityką „tekturowych czeków", jaką uprawiali nasi poprzednicy.
Położymy kres praktyce nadużywania instrumentów nadzoru wobec samorządu.
Odblokujemy środki z KPO, które pozwolą wreszcie samorządom na swobodne planowanie kluczowych inwestycji.
Będziemy zatem dążyć do przywrócenia samorządom szerokiej autonomii.
Wzmocnimy ich dochody własne, m.in. poprzez zwiększony udział w podatku PIT oraz ponowne przyznanie im decyzyjności w tych obszarach, w których w ostatnich latach ją utraciły.
Aktywna walka z bezrobociem. Praca musi być dostępna również poza metropoliami. Będziemy walczyć z wyspami bezrobocia przez systemowe wsparcie inwestycji zapewniających godne zatrudnienie w powiatach, w których stopa bezrobocia jest o połowę wyższa niż w całej gospodarce.
Alimenty to nie prezenty. Wprowadzimy program efektywnego ściągania alimentów przez urzędy skarbowe – tak jak zaległości podatkowe. Państwo będzie gwarantowało wypłatę zasądzonych alimentów, a następnie ściągało należność od osób uchylających się od tego obowiązku. Rozwiązanie to zastąpi niewydolny i niezabezpieczający interesów wierzycielek fundusz alimentacyjny.
Bon kulturowy dla seniorów. Uczestnictwo w kulturze ma ważne znaczenie dla jakości życia seniorów – pozwala im rozwijać zainteresowania, podtrzymywać więzi społeczne i miło spędzać czas. Wprowadzimy bon kulturowy w wysokości 50 złotych miesięcznie dla osób po 65 roku życia. Będzie go można wykorzystać do opłacenia biletów do kina, teatru, muzeum, na koncert czy potańcówkę.
Cofnięcie ustawy represyjnej dla służb mundurowych. Sprzeciwiamy się stosowaniu odpowiedzialności zbiorowej. Przywrócimy prawa nabyte emerytowanych mundurowych, uchwalając ustawę eliminującą skutki ustaw z dnia 23 stycznia 2009 r. oraz z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym.
Domy dziennego pobytu dla seniorów. Polskie społeczeństwo starzeje się. Państwo i samorządy muszą zwalczać osamotnienie i wspierać aktywizację wszystkich osób starszych, a także wspomóc rodziny w opiece nad seniorami niesamodzielnymi. Do 2030 roku w każdej gminie powstaną współfinansowane z budżetów państwa i JST domy dziennego pobytu dla seniorów.
Druga waloryzacja rent i emerytur we wrześniu. Wprowadzimy stały mechanizm drugiej waloryzacji rent i emerytur we wrześniu w przypadku, gdy w pierwszej połowie roku inflacja przekracza 5%.
Emerytury stażowe. Umożliwimy wcześniejsze przejście na emeryturę pracownikom o bardzo długim stażu pracy.
Wprowadzimy rozwiązania zwiększające aktywność społeczną osób starszych oraz gwarantujące godne warunki dla seniorów po śmierci współmałżonka.
Humanitarna polityka migracyjna i uchodźcza. Prawo do ubiegania się o ochronę międzynarodową jest jednym z podstawowych praw człowieka i musi być bezwarunkowo respektowane. Zagwarantujemy możliwość złożenia wniosku o ochronę zarówno na granicy, jak i na terytorium RP. Zakończymy proceder wypychania z terytorium Polski osób szukających ochrony (tzw. pushbacków).
Koniec z artystyczną biedą. Rynek pracy artystów w Polsce jest nieuregulowany. Wzorem Francji stworzymy system ubezpieczeń dla osób zajmujących się działalnością artystyczną. Polscy artyści będą mogli zostać członkami jednego z trzech Stowarzyszeń Ubezpieczeń Społecznych dla Artystów: dla artystów sztuk wizualnych, dla autorów (pisarzy i kompozytorów) oraz dla wykonawców.
Legalna aborcja bez kompromisów. Wprowadzimy uzależnione wyłącznie od decyzji kobiety prawo do przerwania ciąży do 12 tygodnia.
Miłość dla wszystkich. Wprowadzimy pełną równość małżeńską, a także instytucję związków partnerskich niezależnie od płci.
Opieka wytchnieniowa i sieć asystentów osobistych. Zainwestujemy w rozwój mieszkalnictwa wspomaganego gwarantującego osobie z niepełnosprawnością niezależne życie i podmiotowe traktowanie. Program asystencji osobistej będzie uregulowany ustawowo. Każda osoba z niepełnosprawnością będzie mieć dostęp do asystenta. Rodzice i opiekunowie będą mieć możliwość skorzystania z programu opieki wytchnieniowej.
Zasiłek pogrzebowy. Pogrążona w żałobie rodzina nie powinna dodatkowo martwić się, czy bez zaciągania pożyczek będzie ją stać na skromne, ale godne pożegnanie bliskiej osoby. Kwota zasiłku pogrzebowego nie zmieniła się od 2011 roku. Dlatego podniesiemy ją do 8 tys. złotych i wprowadzimy przejrzysty mechanizm corocznej waloryzacji.
Podstawowy filar emerytalny Uzupełnimy filary emerytalne o filar podstawowy - zagwarantowaną przez państwo kwotę po 30 latach pracy, niezależnie od odprowadzonych składek. Odprowadzone składki będą dodawane do filaru podstawowego, a nie liczone od 0.
Polska silna różnorodnością. Nadamy Ślązakom i Kaszubom status mniejszości etnicznych, a tym samym ślůnsko godka zostanie objęta ochroną na równi z kaszëbsczim jãzëkã. Język wilamowski otrzyma status języka regionalnego. Zadbamy o ochronę kulturowego i językowego bogactwa Rzeczypospolitej, przeznaczając środki na rewitalizację, promocję kultury i badania nad językami mniejszości zamieszkałych w Polsce.
Powszechna dostępność żłobków. Prawie 3/4 rodziców łączy wychowywanie dzieci z pracą. Mimo to mniej niż 1/4 dzieci uczęszcza do żłobka. By żłobki były dostępne cenowo dla każdej rodziny, zapewnimy w nich ok. 100 tys. nowych miejsc, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.
Renta wdowia. Blisko 1,5 miliona osób w Polsce nie jest w stanie utrzymać się finansowo po śmierci małżonka.
Senioralny bon turystyczny. Każda seniorka i każdy senior co dwa lata otrzyma bon w wysokości 500 zł na organizację wypoczynku, krajowe wyjazdy turystyczne i rekreacyjne.
Świadczenia na rzecz rodziny. Zachowamy 800 plus i włączymy je do systemu świadczeń na rzecz rodziny. Wszystkie świadczenia będą podlegać corocznej waloryzacji o wskaźnik inflacji.
Systemowe wsparcie osób z niepełnosprawnościami. Zreformujemy system orzecznictwa, żeby precyzyjnie określać potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Wprowadzimy elastyczne warunki pracy dla opiekunów OzN. Zniesiemy obowiązek całkowitej rezygnacji z zatrudnienia w kontekście dostępu do świadczeń związanych z opieką.
Umowy cywilnoprawne wliczane do stażu emerytury. Zaliczymy do stażu pracy okresu zatrudnienia na podstawie umów cywilnoprawnych. W obecnej sytuacji na rynku pracy jest to konieczność: inaczej całe pokolenie zatrudnione na umowy śmieciowe nie będzie miało prawa do emerytury.
Unieważnimy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2020 roku
Uprościmy system orzecznictwa, uchwalimy ustawę o asystencji dla osób niesamodzielnych.
Nic, co dane, nie będzie odebrane – będzie waloryzowane. Zachowamy świadczenia wprowadzone po 2015 roku i wprowadzimy ustawową zasadę ich corocznej waloryzacji.
Ze względu na budowanie kapitału społecznego i wyrównywanie pozycji kobiet na rynku pracy zapewnimy dodatkowe wsparcie kobiet w powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim.
20% najcenniejszych obszarów leśnych wyłączymy z wycinki, ograniczymy eksport nieprzetworzonego drewna, a drewno będzie służyć przede wszystkim polskim przedsiębiorcom.
Dobrostan zwierząt. Powołamy niezależną instytucję Rzecznika Praw Zwierząt w celu systemowego podejścia do ochrony praw zwierząt gospodarskich, dzikich i domowych. Do 2027 roku zlikwidujemy fermy futrzarskie, zabronimy wykorzystywania zwierząt w cyrkach i skończymy z chowem klatkowym.
Koniec betonozy. Stworzymy Fundusz Kruszenia Betonu na kwotę 3 mld złotych, wspierający samorządy w przekształcaniu przestrzeni miejskiej pełnej betonu w bardziej zieloną i przyjazną człowiekowi. Zwiększymy dostępność przestrzeni miejskiej dla osób z ograniczoną mobilnością. Dostosujemy przestrzeń miejską do zmieniającego się klimatu, m.in.
Lepszy recykling, mniej śmieci. Wprowadzimy, na wzór dobrych praktyk Europy Zachodniej, system kaucyjny pomagający zmniejszyć ilość wytwarzanych odpadów i obniżyć ceny wywozu śmieci. Wprowadzimy jednolity standard butelek zwrotnych w Polsce. W pełni wdrożymy system rozszerzonej odpowiedzialności producentów. Do 2030 roku osiągniemy cel 60% recyklingu odpadów.
Mądra gospodarka wodna. Polska od lat mierzy się z suszami, dlatego potrzebujemy rozsądnej polityki ochrony wód. Zamiast betonować koryta rzek, postawimy na spowolnienie odpływu wód i zatrzymanie wody w zlewni dzięki naturalnej retencji oraz ochronie mokradeł i terenów zalewowych. Będziemy też wspierać zachowanie zielonych pasów buforowych wzdłuż brzegów rzek i jezior, sprzyjających jakości wody.
Ochrona polskich lasów. Lasy Państwowe są dziś poza społeczną kontrolą. Funkcjonują jak państwo w państwie i nastawione są na czerpanie zysków z eksploatacji przyrody. Przekształcimy je w agencję rządową i odejdziemy od rabunkowej gospodarki leśnej. Całkowicie wyłączymy lasy obejmujące co najmniej 6% powierzchni kraju – nie licząc parków narodowych – z wycinki drzew.
Odrodzenie przyrody. Opracujemy i wdrożymy Krajową Strategię Renaturyzacji, by chronić bioróżnorodność, zwiększyć retencję wód i przeciwdziałać konsekwencjom zmian klimatu. Będziemy łączyć rozwój i zdrowie lokalnych społeczności z ochroną przyrody.
Realny nadzór nad zanieczyszczeniami. Aby uniknąć kolejnych katastrof ekologicznych na rzekach, musimy postawić na ciągły monitoring wód, wczesne ostrzeganie o zagrożeniach i profesjonalne modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. Zintegrujemy systemy monitoringu ilościowego i jakościowego wód powierzchniowych.
Ustanowimy społeczny nadzór nad lasami oraz wdrożymy program odnowy bagien i torfowisk.
Wdrożymy stały monitoring czystości rzek oraz będziemy dążyć do ich renaturyzacji.
Ustawa antyodorowa. Wprowadzimy pojęcie uciążliwości zapachowej i wdrożymy przepisy dające organom administracji publicznej kompetencje w ograniczaniu lub eliminowaniu uciążliwości zapachowej.
Walka ze smogiem. Będziemy walczyć z problemem smogu przez rozwój ciepłowni i ciepła systemowego i rozszerzenie programu wymiany kotłów. Będziemy pokrywać do 100% kosztów wymiany kotłów dla gospodarstw domowych z niskimi dochodami. Wprowadzimy obowiązek powszechnego alarmowania o zanieczyszczeniu powietrza przy przekroczeniu norm stosowanych w państwach Unii Europejskiej.
Będziemy walczyć ze smogiem m.in. poprzez przyspieszenie procesu wymiany źródeł ciepła oraz termomodernizacji.
Więcej parków narodowych. Zwiększymy udział parków narodowych z 1% do 4% powierzchni Polski do 2030 r., w tym utworzymy nowe: Turnicki Park Narodowy, Jurajski Park Narodowy, Mazurski Park Narodowy, Stobrawski Park Narodowy, Park Narodowy Dolina Dolnej Odry, Park Narodowy Środkowej Odry, Park Narodowy Puszczy Pilickiej, Park Narodowy Dolina Środkowej Wisły. Znacząco podniesiemy wynagrodzenia w Parkach Narodowych.
Wsparcie dla opiekunów zwierząt. Wprowadzimy bon weterynaryjny dla potrzebujących seniorów opiekujących się zwierzętami, dzięki czemu zredukujemy liczbę zwierząt w schroniskach. Wdrożymy powszechny program pełnej refundacji kastracji, sterylizacji i czipowania zwierząt domowych, aby przeciwdziałać bezdomności zwierząt i wypieraniu innych gatunków z ekosystemu.
Wprowadzimy zakaz spalania drewna w energetyce zawodowej.
W porozumieniu z lokalnymi społecznościami zwiększymy powierzchnię parków narodowych.
Bezpieczne drogi. Zastosujemy Wizję Zero, czyli zero ofiar śmiertelnych na polskich drogach. Wprowadzimy program poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, szczególnie w okolicach szkół i przy przejściach dla pieszych. Zamiast stawiać kolejne czarne punkty, będziemy przebudowywać infrastrukturę i zmieniać organizację ruchu tak, by zmniejszyć liczbę wypadków.
Bezpłatne przejazdy dla uczniów. Wprowadzimy bezpłatne przejazdy komunikacją lokalną dla uczniów. W czasie ferii zimowych i wakacji uczniowie będą mogli korzystać z bezpłatnych przejazdów transportem publicznym w całej Polsce.
Inwestycje w transport zbiorowy. W ramach walki z wykluczeniem transportowym będziemy odtwarzać lokalne połączenia kolejowe i autobusowe, by pociąg dojeżdżał do każdego powiatu, a autobus do każdej gminy. Wprowadzimy dotację transportową dla samorządów, którą będzie można przeznaczyć wyłącznie na organizację transportu publicznego na terenie JST.
Nie dla CPK, tak dla kolei dalekobieżnej. Odstąpimy od budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego, zachowując towarzyszące CPK inwestycje kolejowe. Przy wytyczaniu tras kolei będziemy brali pod uwagę głos społeczny. Zamiast tego skupimy się na rozbudowie sieci szybkich kolei dalekobieżnych. Wzorem austriackim będziemy rozwijać ofertę polskich kolei na trasach międzynarodowych.
Wesprzemy proces przywracania połączeń autobusowych oraz rozwijania sieci kolejowej, aby zatrzymać i odwrócić negatywne trendy w tym zakresie.
Transport lokalny za 59 zł miesięcznie. Na wzór niemiecki wprowadzimy abonament na komunikację miejską, gminną oraz kolej regionalną w całym kraju.
Transport wygodny dla pasażera. Utworzymy jednolity katalog ulg ważny we wszystkich środkach transportu zbiorowego. Utworzymy zintegrowany system biletowy pozwalający kupić bilet na przejazd z wykorzystaniem dowolnych środków transportu zbiorowego.
Utworzymy zintegrowany system pozwalający kupić bilet na przejazd z wykorzystaniem dowolnych środków transportu zbiorowego.
Bezpieczeństwo lekowe Polski. Systemowo zabezpieczymy zaopatrzenie aptek. Będziemy skutecznie zwalczać wywożenie leków z Polski przez mafie lekowe, m.in. zwiększając ściągalność kar pieniężnych z podmiotów i osób zamieszanych w ten proceder. Uruchomimy program rozwoju krajowego przemysłu farmaceutycznego finansowany z budżetu państwa i osadzony w politykach przemysłowych UE.
Dostępna antykoncepcja i przeciwdziałanie ubóstwu menstruacyjnemu. Zagwarantujemy łatwiejszy dostęp do leków antykoncepcyjnych. Antykoncepcja awaryjna będzie dostępna bez recepty. Uniemożliwimy odmowę wydania środków antykoncepcyjnych w aptekach poprzez powoływanie się na tzw. „klauzulę sumienia”, co stanowi nielegalne ograniczenia praw pacjenta do świadczeń zdrowotnych.
Dostępne leki na każdą kieszeń. Każdy lek na receptę będzie kosztował nie więcej niż 5 złotych za opakowanie. Taka sama zasada będzie dotyczyć wyrobów medycznych, takich jak pompy insulinowe, aparaty słuchowe czy inhalatory. Dla dzieci, emerytów, rencistów, kobiet w ciąży i pacjentów po przeszczepach leki na receptę dostępne będą bezpłatnie.
Inwestycje w szpitalach. Szpitale w całej Polsce muszą być nowoczesnymi i bezpiecznymi miejscami skutecznego leczenia pacjentów. Wymaga to remontów oraz zakupu nowoczesnego sprzętu. Przeznaczymy dodatkowe 4 mld zł rocznie na remonty i zakup sprzętu w szpitalach powiatowych i wojewódzkich.
Kompetentne i dobrze wynagradzane kadry. Zwiększymy liczbę przyjęć na specjalizacje lekarskie zgodnie z potrzebami społecznymi. Jednocześnie skierujemy dodatkowe środki, aby zagwarantować jakość kształcenia. Stworzymy odpowiednie warunki pracy pielęgniarkom i absolwentom innych kierunków medycznych, aby zachęcić ich do pracy w publicznych placówkach ochrony zdrowia w Polsce.
Lepiej zapobiegać niż leczyć. Będziemy rozwijać program szczepień dzieci i dorosłych. Zapewnimy wszystkim dostępne i bezpłatne szczepienia przeciwko grypie sezonowej, umożliwimy uzupełnianie szczepień na odrę i inne choroby zakaźne dla osób dorosłych. Poszerzymy grupę docelową bezpłatnych szczepień o pneumokoki i HPV. Szczepionki i ich podanie będą bezpłatne i szeroko dostępne w punktach szczepień oraz aptekach.
Lepsza opieka stomatologiczna dla wszystkich ubezpieczonych. Rozszerzymy pakiet gwarantowanych świadczeń z zakresu leczenia stomatologicznego, w tym o leczenie kanałowe i nowoczesne wypełnienia wszystkich zębów oraz wysokiej jakości protetykę. Na bazie punktów nocnej pomocy stomatologicznej utworzymy sieć całodobowych stomatologicznych oddziałów ratunkowych.
Likwidacja klauzuli sumienia. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy pacjentce bezzasadnie odmawia się procedury medycznej czy wydania leku. Błędnie rozumiana wolność sumienia nie może ograniczać konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia.
Zapewnimy realizację nowoczesnych standardów opieki okołoporodowej.
Wprowadzimy mechanizmy oddłużania szpitali i urealnimy wycenę świadczeń zdrowotnych.
Opieka zdrowotna dla nastolatków. Starsze nastolatki powinny mieć prawo do wizyty ginekologicznej bez asysty rodzica. Umożliwimy korzystanie z porady ginekologicznej lub urologicznej przez osobę małoletnią powyżej 15. roku życia na podstawie wyłącznie własnej zgody.
Pacjent w centrum systemu. Dofinansujemy urząd Rzecznika Praw Pacjenta tak, by mógł w należytej skali czuwać nad godnością pacjentów.
Zapewnimy powszechną i dostępną pomoc psychologiczną i psychiatryczną finansowaną przez państwo.
Powszechnie dostępna pomoc psychologiczna i psychiatryczna finansowana przez państwo. Zapewnimy powszechny dostęp do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej w publicznej ochronie zdrowia, odwracając w ten sposób proces prywatyzacji tych obszarów. Zwiększymy dostępność bezpłatnej psychoterapii w ramach NFZ i umożliwimy dostęp do psychologa bez skierowania.
Priorytet dla medycyny prewencyjnej i opieki ambulatoryjnej. Polska opieka zdrowotna od lat zmaga się z problemem odwróconej piramidy świadczeń: szpitale są przepełnione pacjentami, którzy mogą być skutecznie leczeni w placówkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej.
Publiczny program in vitro. Wprowadzimy publiczny ogólnopaństwowy program leczenia niepłodności, w tym przez zapłodnienie pozaustrojowe (in vitro).
Refundowane i dostępne badania prenatalne. Każda kobieta w ciąży – niezależnie od wieku – będzie miała dostęp do szerokiego katalogu badań, w tym do USG genetycznego, testów PAPP-A, potrójnego, najnowocześniejszych nieinwazyjnych testów prenatalnych, a w przypadku wskazań medycznych także amniopunkcji, biopsji kosmówki i kordocentezy. Zatajanie wyników badań przed pacjentką będzie karalne.
Rozszerzymy uprawnienia przedstawicieli innych zawodów medycznych i niemedycznych, by usprawnić funkcjonowanie systemu.
Dołożymy wszelkich starań, aby skrócić kolejki do specjalistów.
Sprawna publiczna ochrona zdrowia. Będziemy dążyć do przekazywania 8% PKB na ochronę zdrowia – bez księgowych sztuczek. Zwiększenie środków na publiczną ochronę zdrowia pozwoli zapewnić pacjentom wysoki standard świadczeń na NFZ, oddłużyć szpitale i umożliwi znaczne skrócenie kolejek.
System no-fault. Znowelizujemy ustawę o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta, aby wprowadzić w życie zasadę no-fault. Obecne przepisy oznaczają, że pracownicy ochrony zdrowia nadal będą się bać zgłaszać działania niepożądane i realizować ryzykowne procedury, w obawie, że będzie wisiało nad nimi widmo wyroku.
Zwiększenie roli placówek Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Profilaktyka i kształtowanie postaw prozdrowotnych, wczesna diagnostyka oraz stała relacja z pacjentem mają kluczowe znaczenie dla poprawy stanu zdrowia Polek i Polaków.
Zwiększymy rolę placówek Podstawowej Opieki Zdrowotnej.
Źródłem każdej obietnicy jest oficjalny dokument partii – nigdy relacja medialna. „Brak dokumentu w rejestrach" to fakt o rejestrze na dany tydzień, nie ocena partii. Wszystkie obietnice.